نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۱۸۷

به موجب ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی ،چنانچه فردی بدون اخذ پروانه ساختمانی از شهرداری یا مغایر آن و یا با ارتکاب تخلف احداث بنا کند ،شهرداری مکلف به جلوگیری از آن و در اجرای تبصره یک این ماده ملزم به طرح موضوع در کمیسیون مربوط است .رأی کمیسیون دایر بر تخریب یا اخذ جریمه وفق تبصرههای این ماده صادر میشود. از سوی دیگر ،به موجب ماده 34قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374و نیز ماده 28آییننامه اجرایی ماده 33این قانون مصوب 1383/4/17هیأت وزیران ،چنانچه مقررات ملی ساختمان رعایت نشده باشد، شهرداری تا زمان رفع نقص مجاز به صدور پایان کار نمیباشد. باتوجه به تبصرههای ماده 100قانون شهرداری به نظر میرسد حکم مقرر در ماده 34قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی ،ناظر بر مراحل اجرایی ساختمان است و با مداخله کمیسیون موضوع ماده 100و صدور رأی قطعی از سوی آن کمیسیون یا دیوان عدالت اداری؛ بهویژه با توجه به تبصره 7ماده 100این قانون ،شهرداری مکلف به صدور پایان کار است و موجبی برای اعمال حکم مقرر در ماده 34یادشده نیست؛ زیرا کمیسیون ماده 100با در نظر گرفتن جهات فنی حکم به تخریب بنا یا اخذ جریمه صادر میکند و چنانچه کمیسیون با لحاظ جهات فنی حکم به تخریب نداده و به اخذ جریمه بسنده کند ،به نظر میرسد رأی کمیسیون جایگزین حکم مقرر در ماده 34شده است. توضیح آنکه در همین خصوص دیدگاه مخالفی نیز وجود دارد که شهرداریها را از صدور پایان کار منع میکند و به رغم صدور رأی از سوی کمیسیون ماده 100و تأیید جهات فنی بنا ،سازمان نظام مهندسی و کنترل ساختمان به تخریب بنا یا اصلاح وضع نظر دارد .با عنایت به مراتب یادشده ،خواهشمند است در خصوص موضوع و هر یک از دیدگاههای مذکور اعلام نظر فرمایید.

هرچند ماده 34قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ از جمله شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه و کنترل و نظارت بر اجرای ساختمان و امور شهرسازی را مکلف به رعایت مقررات ملی ساختمان دانسته و عدم رعایت این مقررات و ضوابط و مقررات شهرسازی را تخلف از این قانون تلقی کرده است و ماده 28آییننامه اجرایی ماده 33این قانون مصوب 1383/4/17هیأت وزیران ،نیز شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان را مکلف کرده است برای ساختمانهایی که طبق تشخیص ناظران و تأیید سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ،مقررات ملی ساختمان در آنها رعایت نشده است ،پایان کار صادر نکند؛ اما از آنجا که مقنن با وضع ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی و تبصرههای این ماده ،جلوگیری از ساخت و سازهای مغایر با اصول سهگانه شهرسازی ،فنی و یا بهداشتی و تنظیم به تمشیت امور را مدنظر داشته و در این راستا علاوه بر حکم به قلع تأسیسات و بناهای خلاف مشخصات مندرج در پروانه ساختمانی یا ساختمانهای فاقد پروانه ،اخذ جریمه را در موارد عدم ضرورت قلع بنا و تأسیسات تجویز کرده است و با توجه به الزام شهرداری به اجرای آرای قطعی مراجع قضایی و شبهقضایی ،با صدور رأی قطعی از سوی کمیسیون موضوع ماده 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی ،اعمال ماده 34 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده 28آییننامه اجرایی ماده 33قانون یادشده مصوب 1383/4/17هیأت وزیران ،موضوعاً منتفی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه