نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۱۴

چنانچه در دعوای افراز ،طرفین اختلاف در مالکیت داشته باشند ،آیا دادگاه باید قرار عدم استماع دعوا صادر کند و یا آنکه به دعوای مالکیت رسیدگی کند و یا به منظور اثبات مالکیت ،قرار اناطه صادر کند؟

اولاً ،چنانچه ملک مشاع مورد درخواست افراز از املاک ثبتشده باشد ،طبق ماده یک قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب ،1357افراز آن در صلاحیت واحد ثبتی محل وقوع ملک مشاع است که فقط این درخواست از مالک رسمی مشاعی پذیرفته میشود و از آنجا که ملاک مالکیت خواهان و خواندگان ،ثبت رسمی ملک است، اختلاف در مالکیت نیز متصور نیست و فاقد موضوعیت است .تصمیم واحد ثبتی نیز ظرف ده روز قابل اعتراض در دادگاه حقوقی محل میباشد و خارج از آن موجبی برای ورود و رسیدگی دادگاه نیست. ثانیاً ،اگر ملک مشاع مورد درخواست افراز از املاک ثبتنشده باشد که افراز آن در صلاحیت دادگاه است ،اصولاً شرط ورود و رسیدگی دادگاه منجز و محرز بودن مالکیت مشاعی خواهان و خواندگان است و در صورت اختلاف در مالکیت و محرز نبودن مالکیت اصحاب دعوی ،با توجه به ماده 2قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379مورد از موارد صدور قرار عدم استماع دعوی میباشد و موجبی برای صدور قرار توقف رسیدگی تا اثبات مالکیت وجود ندارد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه