نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۱۰۱

آیا دستگاه اینترنت ماهوارهای )استارلینک( که جدیداً وارد کشور شده است ،دارای وصف کیفری است؟ به دیگر سخن میتوان آن را مشمول قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 1373و اصلاحات آن دانست؟ یا میتوان آن را صرفاً قاچاق کالا محسوب و مشمول آن قانون دانست؟

موضوع قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 1373همانگونه که از نام آن پیداست و در مواد مختلف این قانون از جمله ماده 5و همچنین به صراحت در ماده 14آییننامه اجرایی آن مصوب 1374 )اصلاحی (1375اشاره شده است ،صرفاً »تجهیزات گیرنده برنامههای تلویزیونی ماهوارهای« است و دستگاه دریافت و ارسال اطلاعات اینترنت ماهوارهای )استارلینک( از شمول قلمرو این قانون خروج موضوعی دارد. چهآنکه اولاً ،در زمان تصویب قانون یادشده )سال (1373اینترنت ماهوارهای در کشور ایران اصولاً مطرح نبوده و موضوعیت نداشته و سالبه به انتفاء موضوع بوده است .ثانیاً ،قانون پیشگفته صرفاً ناظر به دستگاههای دریافت صدا و تصویر برنامههای تلویزیونی ماهوارهای است؛ ولی اینترنت ماهوارهای ،دستگاه »ارسال و دریافت اطلاعات« به شمار میرود که از نظر فنی و تخصصی از یکدیگر متفاوتند .بر این پایه و با توجه به اصل قانونمندی جرایم و مجازاتها مذکور در اصل سی و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و مواد 13 ،12 ،10 ،2و 18قانون مجازات اسلامی و لزوم کشف نظر مقنن در مقام تفسیر قانون و با عنایت به لزوم تفسیر مضیق قوانین کیفری، تجهیزات ارسال و دریافت اطلاعات اینترنت از طریق ماهواره از شمول قانون موضوع استعلام خارج است .ولی اگر این تجهیزات بدون رعایت تشریفات قانونی مندرج در بند »ت« ماده 1قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز وارد کشور شوند ،مطابق مواد 18و 18مکرر این قانون کالای قاچاق محسوب و حمل ،نگهداری ،عرضه یا فروش این دستگاهها مشمول تخلفات قانون یادشده است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه