نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۰۹۶

فردی در اجرای احکام مدنی دادگستری برنده مزایده شده است و سپس ملک را به ثالث فروخته است و پس از مدتی با پذیرش اعاده دادرسی محکومعلیه ،مزایده ابطال و اعاده وضع به حالت سابق شده است .در حال حاضر خریدار ملک به طرفیت برنده مزایده ،دعوای مطالبه قیمت روز مبیع و غرامات حاصله را به استناد رأی وحدت رویه شماره 811 مورخ 1400/4/1هیأت عمومی دیوان عالی کشور مطرح کرده است؛ با توجه به آنکه رأی وحدت رویه یادشده بر اساس مسؤولیت مدنی و مبتنی تقصیر است و در این رأی وحدت رویه به ماده 3قانون مسؤولیت مدنی مصوب 1333 تصریح شده است و نظر به آنکه برنده مزایده از طریق اجرای احکام مالک ملک شده و تقصیری از این حیث مرتکب نشده است و تشریفات اجرایی نیز به نحو صحیح صورت گرفته است ،آیا میتوان برنده مزایده را در قبال خریدار بعدی به قیمت روز مبیع بر اساس رأی وحدت رویه یادشده محکوم کرد؟

در فرض سؤال که پس از پذیرش اعاده دادرسی و نقض حکم و اعاده عملیات اجرایی ،در اجرای ماده 39قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356خریدار ملک به استناد ماده 391قانون مدنی و آرای وحدت رویه شماره 733مورخ 1393/7/15و 811مورخ 1400/4/1هیأت عمومی دیوان عالی کشور ،دعوای مطالبه قیمت روز مبیع به طرفیت برنده مزایده اقامه نموده است ،موضوع دعوای مذکور مشمول ماده قانونی و آرای وحدت رویه مذکور به نظر نمیرسد؛ زیرا آرای وحدت رویه یادشده در مقام بیان لزوم پرداخت غرامت به مشتری جاهل به مستحقللغیر بودن مبیع و از جمله پرداخت کاهش ارزش ثمن و کیفیت تعیین میزان غرامت در مواردی است که ثمن وجه رایج است و ناظر بر مصادیقی است که مورد معامله حین عقد مستحقللغیر باشد؛ حال آنکه در فرض سؤال ،عملیات اجرایی از جمله مزایده به جهت نقض بعدی رأی اعاده شده است و منصرف از ضمان درک و مستحقللغیر بودن مورد مزایده است. شایسته ذکر است طرح دعوای مطالبه خسارت از سوی خریدار علیه مسبب ورود زیان تابع عمومات آیین دادرسی مدنی و قوانین ماهوی دعوای مسؤولیت مدنی و ضمان است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه