نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۰۲۶

با توجه به این که در هیچیک از مواد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و مواد قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1394امکان اخذ رونوشت و تصویر برای اصحاب دعوای حقوقی و وکلای آنها پیشبینی نشده است ،خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید :الف( آیا اخذ رونوشت و تصویر از اوراق و محتویات پرونده حقوقی؛ بویژه صورتجلسه تهیه و نگارش شده توسط قاضی دادگاه یا قاضی و اعضای شورای حل اختلاف که منضم به امضای آنها میباشد ،توسط اصحاب دعوای حقوقی و وکلای آنها در دادگاه عمومی حقوقی یا شورای حل اختلاف امکانپذیر است؟ ب( درصورت مثبت بودن پاسخ ،مستند قانونی آن را بیان فرمایید. ج( در صورت مثبت بودن پاسخ بند الف ،آیا رونوشت و تصویر ارائه شده به اصحاب دعوای حقوقی حتما باید مصدق باشد و توسط دفتر یا دادگاه یا شورای حل اختلاف تصدیق شود یا ارائه تصویر و رونوشت بدون تصدیق هم کفایت میکند؟ د( در چه مواردی و در چه موقعیتهایی قاضی دادگاه عمومی یا قاضی شورای حل اختلاف میتواند از ارائه رونوشت و تصویر از اوراق و محتویات پرونده از جمله صورتجلسات تهیه شده توسط قاضی دادگاه یا قاضی یا اعضای شورای حل اختلاف به اصحاب دعوای حقوقی یا وکلای آنها امتناع کند؟ آیا این امر امکانپذیر است و دارای وجاهت قانونی است؟

الف -ب و د -هرچند در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394در خصوص جواز اخذ تصویر از اوراق پرونده توسط اصحاب پرونده و وکلای آنان تصریحی وجود ندارد؛ اما از آنجا که رسیدگی در این شوراها جز در مواردی که خلاف آن تصریح شده باشد ،تابع عمومات حاکم بر قضیه و مقررات قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392میباشد و با لحاظ تبصره یک ماده 477قانون اخیرالذکر و تلقی شوراهای حل اختلاف به عنوان مرجع قضایی و با عنایت به اینکه کسب اطلاع از اوراق پرونده و تهیه رونوشت از آن ،از حقوق طرفین دعوای مدنی است، بنابراین اصحاب پرونده در این دعاوی حق دارند تهیه تصویر از اوراق پرونده از قبیل صورتجلسات دادگاه و اظهارات گواهان را با هزینه شخصی درخواست کنند؛ مفاد ماده 351قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392نیز مؤید این موضوع است .بدیهی است در مواردی نظیر مقررات ماده 222قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379که حکم خاصی در این خصوص وجود دارد ،باید مطابق مقررات خاص مربوط رفتار شود. ج -با رعایت مقررات پیشگفته ،در صورت درخواست رونوشت یا تصویر مصدق ،مرجع قضایی موظف است پس از پرداخت هزینه قانـونی توسـط اصحاب پرونـده یا وکلای آنها ،مبادرت به تهیه تصویر اوراق و تصدیق آنها نماید. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه