نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۰۱۱

مطابق بند »ب« ذیل ماده 9قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394رسیدگی به تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستأجره بجز دعاوی مربوط به سرقفلی )حق کسب یا پیشه یا تجارت( در صلاحیت شورای حل اختلاف قرار دارد .همچنین به موجب قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376اجاره کلیه اماکن اعم از مسکونی ،تجاری و ...تابع این قانون است؛ توضیح آنکه اخیراً برخی دعاوی با عنوان تخلیه اراضی زراعی مطرح میشود و قضات محاکم با این استدلال که قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394تمام دعاوی مربوط به عین مستأجره بجز دعاوی مربوط به سرقفلی )حق کسب ،پیشه یا تجارت( را در صلاحیت شوراهای یادشده قرار داده است ،پروندهها را با صدور قرار عدم صلاحیت نزد شورا ارسال میکند .خواهشمند است اعلام فرمایید :آیا چنین دعاوی )تخلیه( اراضی زراعی در صلاحیت شورای حل اختلاف است یا محاکم؟

از مقررات حاکم بر امر تخلیه چنین مستفاد است که این مقررات ناظر بر تخلیه اماکن و ابنیه و مستحدثات است و بر این اساس ،به نظر میرسد دعاوی تخلیه موضوع بند »ب« ماده 9قانون شورای حل اختلاف مصوب 1394منصرف از مواردی است که مورد اجاره اراضی زراعی و کشاورزی باشد؛ بنابراین و نظر بر استثنایی بودن صلاحیت شوراهای حل اختلاف ،رسیدگی به دعاوی ناظر بر انتزاع ید از اراضی زراعی و کشاورزی، خارج از صلاحیت شوراهای یادشده است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه