نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۰۱

مطابق بند الف ماده 23قانون مجازات اسلامی اقامت اجباری در محل معین یکی از مجازاتهای تکمیلی شناخته شده است . محل سوال اینجاست که در خصوص مجازات های تعزیری و یا حدی که منع قانونی ندارد ،امکان اعمال این قسمت ماده نسبت به بانوانی که مرتکب جرم میشوند امکان پذیر است ،یا خیر؟

هر چند قانونگذار در ماده 23قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399در محکومیت به مجازاتهای تکمیلی ،بین زن و مرد تفاوتی قائل نشده است؛ اما باید توجه داشت که مطابق ماده یادشده ،مجازات تکمیلی باید با جرم ارتکابی و با خصوصیات مرتکب جرم متناسب باشد .همچنین دادگاه باید در صدور حکم به مجازات اصلی و تکمیلی مطابق بند »ت« ماده 18قانون یادشده ،سوابق و وضعیت فردی ،خانوادگی و اجتماعی مرتکب و همچنین میزان تأثیر مجازات بر وی را مورد توجه قرار دهد .بر این اساس ،چنانچه تعیین مجازات تکمیلی از نوع اقامت اجباری در محل معین و یا منع از اقامت در محل معین برای بانوان ،اعم از مجرد یا متأهل با فلسفه اعمال مجازاتها که اصلاح و بازپروری مرتکب جرم است، منافات داشته باشد یا بدون لحاظ وضعیت فردی ،خانوادگی یا اجتماعی مرتکب باشد؛ از جمله آنکه باعث جدایی زن از همسر و فرزندان شود یا به لحاظ اقامت اجباری در شهرهای دورافتاده آثار سوئی در پی داشته باشد ،فاقد وجاهت قانونی است؛ چراکه مطابق ماده 374قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392رأی دادگاه باید مستدل ،موجه و مستند به مواد قانونی و اصولی باشد که بر اساس آن صادر شده است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه