نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۹۷۴

چنانچه دارنده چک مطابق ماده 23اصلاحی 1397قانون صدور چک از دادگاه صالح صدور اجراییه را درخواست کند و متعاقب ًا پس از صدور اجراییه ،صادرکننده چک با تقدیم دادخواست و درخواست صدور حکم بر ابطال اجراییه و توقف عملیات اجرایی ،مدعی مشروط یا بابت تضمین بودن چک یا تحصیل چک از طریق کلاهبرداری یا خیانت در امانت یا جرایم دیگر شود آیا این دعوی قابلیت استماع دارد؟ آیا تصمیم دادگاه در این خصوص قابل اعتراض است؟

اولاً ،برابر قسمت اخیر ماده 23اصلاحی 13/8/1397قانون صدور چک ،اگر صادرکننده یا قائممقام قانونی او دعاوی مانند مشروط یا بابت تضمین بودن یا تحصیل چک از طرق مجرمانه اقامه کند ،در موارد مذکور در این ماده ،مرجع قضایی رسیدگیکننده قرار توقف عملیات اجرایی را صادر میکند؛ بنابراین از آنجایی که موضوع دعوا یا شکایت حسب مورد در مرجع قضایی ذیصلاح حقوقی یا کیفری طرح میشود ،اقامه دعوای مستقل ابطال اجراییه منتفی است و صدور قرار توقف عملیات اجرایی منوط به اقامه دعوای مذکور نیست؛ بلکه مرجع قضایی رسیدگیکننده به دعاوی موضوع قسمت اخیر ماده یاد شده با احراز شرایط مقرر ،قرار توقف عملیات اجرایی را صادر میکند .بدیهی است در صورتیکه ادعای صادرکننده به موجب حکم قطعی اثبات شود ،با عنایت به ذیل ماده 23یادشده و ماده 11قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356صادرکننده اجراییه رأساً یا به درخواست صادرکننده به اقتضای مورد ،اجراییه را ابطال یا عملیات اجرایی را الغا میکند. ثانیاً ،با توجه به پاسخ قسمت اولاً ،پاسخ به این قسمت از سؤال )قابلیت اعتراض تصمیم دادگاه( منتفی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه