استعلام
-1مطابق قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و قانون وصول برخی
از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373با اصلاحات و الحاقات بعدی ،در پذیرش دعاوی
به تعداد ضمائم و خواندگان دعوی هزینه برابر اصل اوراق از خواهان دریافت میشود که این موضوع با ارسال
فیزیکی اوراق دادخواست و ضمائم جهت ابلاغ به خواندگان دعوی قابل توجیه است ،اما با ایجاد و راهاندازی دفاتر
خدمات الکترونیک قضائی و توسعه ابلاغ الکترونیک ،دلیلی برای دریافت این هزینه وجود ندارد؛ بنابراین با
الکترونیکی شدن این فرایند دریافت هزینه برابر با اصل به تعداد نسخ توسط دفاتر خدمات الکترونیک قضایی هر
چند مطابق قانون است اما موجه به نظر نمیرسد.
-2این موضوع به موجب نامه دادگستری کل استان مرکزی در دستور کار این معاونت قرار گرفت و پس از طرح
در کارگروه مدیریت قضایی مواردی به شرح زیر اعلام شد:
الف -دریافت هزینه برابر با اصل کردن به تعداد اوراق با توجه به الکترونیکی شدن فرایند برای تمام اوراق صحیح
نیست و باید هزینه دادرسی مربوط به برابر اصل کردن به هزینه تشکیل پرونده و یا ورودی اوراق تبدیل شود.
ب -با توجه به این که در ماده 57قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و شیوههای هوشمند احراز اصالت اسناد پیشبینی نشده است ،اصلاح این ماده
ضروری به نظر میرسد.
-3مرکز آمار و فناوری اطلاعات نیز در این خصوص اعلام داشته است :عدم دریافت این هزینهها ممکن است
موجب اعاده دادخواست از واحدهای قضایی به دفاتر خدمات یا صدور اخطار رفع نقص و اطاله دادرسی شود و
دیگر اینکه تشخیص ضرورت یا عدم ضرورت دریافت این هزینه و اصلاح ماده 57قانون آیین دادرسی دادگاههای
عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379خارج از اختیارات این مرکز بوده و مستلزم تصمیم گیری از سوی
ریاست محترم قوه قضاییه یا معانت حقوقی است.
بنا به مراتب فوق خواهشمند است دستور فرمایید در این زمینه بررسی و در صورت لزوم اصلاح ماده 57قانون
آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379در دستور کار قرار گیرد.
پاسخ اداره کل حقوقی
اولاً ،با توجه به حکم مقرر در بند 17ماده 3قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در مواد معین
مصوب 1373با اصلاحات و الحاقات بعدی و همچنین ماده 57قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب
در امور مدنی مصوب ،1379اصحاب دعوا باید رونوشتهای تقدیمی خود را با اصل تطبیق داده و پس از الصاق
تمبر مقرر در قانون به مرجع صالح تقدیم کنند؛ اما با عنایت به حکم موضوع ماده 655قانون آیین دادرسی کیفری
مصوب 1392و پذیرش صورت یا محتوای الکترونیکی اسناد در فرایند دادرسی و با لحاظ مواد 5و 6آییننامه
اجرایی ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و کانون آنها مصوب 26/12/1396ریاست محترم قوه قضاییه،
این دفاتر صرفاً پس از تأیید مطابقت اسناد الکترونیکی تهیه شده با اوراق ابرازی از سوی متقاضی ،آن را از طریق
سامانه خدمات قضایی به مرجع ذیربط ارسال میکنند و طبیعتاً یک بار نیز هزینه تطبیق را دریافت میکنند و با
عنایت به الکترونیکی بودن فرایند به نظر میرسد دریافت هزینه بابت تصدیق الکترونیکی دادخواست و کلیه
برگهای پیوست آن و به تعداد خواندگان به علاوه یک نسخه فاقد وجاهت قانونی است.
ثانیاً ،با توجه به اینکه کارکنان دفاتر خدمات الکترونیک قضایی کارمند دولت نیستند ،دریافت هزینه بابت کاری
که توسط ایشان انجام میگیرد برای واریز به حساب خزانه موجبی ندارد؛ لذا پیشنهاد اصلاح قانون در این خصوص
موجه به نظر میرسد.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه