نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۹۵۰

در صورتی که شخصی به سه سال حبس محکوم شود و حین تحمل حبس و در زمان مرخصی و یا یک سال پس از اتمام مدت حبس مرتکب جرم دیگری شود آیا در در زمان ارتکاب جرم دوم دارای سابقه کیفری موثر محسوب میشود؟ در واقع مجازات تبعی از چه تاریخی شروع میشود؛ از زمان شروع به اجرای حکم یا اتمام اجرای حکم؟

اولاً ،طبق ماده 25قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392صرفاً محکومیت قطعی در جرایم عمدی ،پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان ،محکومعلیه را در مدتهای مقرر در ذیل این ماده به عنوان مجازات تبعی از حقوق اجتماعی محروم میکند؛ بنابراین تا زمانی که حکم اجرا نشده یا مشمول مرور زمان نگردیده ،آثار تبعی آن هم قابل اجرا نیست؛ هرچند به تصریح قسمت اخیر تبصره 3ماده 25یادشده ،محکوم در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم است. ثانیاً ،طبق ماده 137قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399ملاک اعمال مقررات تکرار جرم داشتن سابقه محکومیت قطعی به علت ارتکاب جرم عمدی به یکی از مجازات¬های تعزیری از درجه یک تا پنج و ارتکاب جرم عمدی تعزیری درجه یک تا شش دیگر از تاریخ قطعیت حکم تا حصول اعاده حیثیت یا شمول مرور زمان اجرای مجازات است؛ بنابراین در فرض سؤال ،فردی که به علت ارتکاب جرم عمدی محکومیت قطعی به حبس درجه پنج دارد ،چنانچه پیش از اجرای حکم یا حین اجرای مجازات ،مرتکب جرم عمدی تعزیری دیگری از درجه یک تا شش شود ،مجازات جرم اخیر بر اساس مقررات تکرار جرم تعیین می¬شود و چنانچه پس از اتمام اجرای محکومیت قبلی ،مرتکب جرم عمدی تعزیری دیگری از درجه یک تا شش شود ،مجازات این جرم صرفاً در صورتی مشمول مقررات تکرار جرم موضوع ماده 137پیشگفته خواهد بود که محکومیت سابق از درجه یک تا پنج باشد و طبق تبصره 2ماده 25قانون مذکور ،اعاده حیثیت نیز حاصل نکرده باشد. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه