نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۹۲۹

مطابق تبصره ماده 455قانون آیین دادرسی کیفری عدم رعایت تشریفات دادرسی موجب نقض رای نیست مگر آن که تشریفات مذکور به درجه از اهمیت باشد که موجب بیاعتباری رای شود در مرحله تجدیدنظرخواهی عدم رعایت چه نوع تشریفات موجبات بی اعتباری رای میگردد؟

جناب آقای کاظمی رئیس محترم شعبه ششم دادگاه تجدید نظر استان قم با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9020/389/250مورخ 1400/8/4به شماره ثبت وارده 929مورخ ،1400/8/8نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: اولاً ،باعنایت به تبصره یک ماده 18و تبصره ماده 19قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1394اصول و قواعد حاکم بر رسیدگی شامل مقررات ناظر به صلاحیت ،حق دفاع ،حضور در دادرسی ،رسیدگی به دلایل و مانند آن است و منظور از تشریفات دادرسی ،نحوه اجرای اصول و قواعد دادرسی است همانند مقررات ناظر بر شرایط شکلی دادخواست ،نحوه ابلاغ ،تعیین اوقات رسیدگی و مانند آن .بر این اساس ،محرومیت متهم از حق داشتن وکیل ،عدم رعایت اصول دادرسی است نه تشریفات آن. ثانیاً ،در صورت عدم رعایت اصول و مقررات حاکم بر دادرسی به صورت مطلق و همچنین عدم رعایت تشریفات قانونی دادرسی ،مشروط به آنکه آن تشریفات به درجهای از اهمیت باشد که موجب بیاعتباری رأی شود ،رأی از سوی شعبه دیوان عالی کشور یا شعبه دادگاه تجدید نظر نقض میشود و منظور از »تشریفاتی که موجب بیاعتباری رأی شود« آن دسته تشریفاتی است که از یک سو عدم رعایت آنها در ماهیت رأی دادگاه مؤثر باشد و از سوی دیگر بتوان با نقض حکم از سوی مرجع عالی ،آثار و نتایج عدم رعایت آن تشریفات را بر طرف و حقوق از بین رفته اصحاب دعوا را مجدداً احیاء نمود .همانند تشریفات متضمن حقوق دفاعی متهم . دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه