نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۹۲۸

-1آیا ساختمان در حال ساخت یا امتیاز تعاونی مسکن متعلق به محکومعلیه در زمره مستثنیات دین قرار دارد؟ -2آیا سکونت محکومعلیه در منزل مسکونی متعلق به وی موضوعیت دارد یا در صورتی که محکومعلیه صرف ًا مالک یک باب منزل مسکونی باشد ،منزل مذکور جزء مسثنیات دین محسوب میشود؟

-1با عنایت به بند »الف« ماده 24قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394و تبصره یک آن ،منزل مسکونی که در حد نیاز و شأن عرفی محکومعلیه در حالت اعسارش میباشد ،جزو مستثنیات دین است و منظور از منزل مسکونی ،محلی است که قابلیت سکونت محکومعلیه و افراد تحت تکفل او را داشته باشد؛ همچنین، همانگونه که در صدر ماده 24این قانون تأکید شده است ،اموال مشمول مستثنیات دین ،حصری و استثنایی بوده و قابل تسری به دیـگر امـوال محکومعلیه نیسـت و با عنایـت به اصل لزوم ادای دین ،مستثنیات دین را باید محدود و مضیق تفسیر کرد؛ بنابراین ،امتیاز مسکن یا مبلغ متعلق به محکومعلیه در شرکت تعاونی مسکن یا مسکن در حال ساخت که تکمیل نشده و قابلیت سکونت ندارد ،جزو مستثنیات دین محسـوب نمیشـود و هر در حال تشـخیص مصـداق حسـب مـورد بر عهده مرجع قضایی رسیدگیکننده است .شایسته ذکر است قانونگذار در تبصره 2ماده 24قانون یادشده ،با شرایطی خاص وجه اختصاصیافته برای ساخت مسکن را جزو مستثنیات دین محسوب نکرده است؛ بنابراین ،به قیاس اولویت اگر منزل مسکونی مدیون نیازمند بازسازی باشد و وی به علت بازسازی آن ناچار از ترک محل یادشده باشد ،در ایام ساخت که ناگزیر از عدم سکونت میباشد ،جزو مستثنیات دین تلقی میشود. -2مقصود از منزل مسکونی مذکور در بند »الف« ماده 24قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394 منزلی است که عرفاً محل سکونت محکومعلیه تلقی شود و تشخیص مصداق بر عهده مرجع قضایی مربوط است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه