نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۹۱۱

در خصوص اجراییه موضوع ماده 23قانون صدور چک )اصلاحی (1397اعم از شروع یا عدم شروع عملیات اجرایی ،چنانچه صادرکننده چک به ترتیب ادعای تضمینی بودن چک ،پرداخت کل مبلغ چک و یا بخشی از آن را داشته باشد ،عنوان صحیح خواسته خواهان به ترتیب به چه صورت خواهد بود؟ توضیح اینکه برخی محاکم بدون طرح دعوی مبنی بر استرداد لاشه چک ،دعوای ابطال اجراییه را مسموع نمیدانند؛ از طرفی در صورت پرداخت قسمتی از وجه چک ،صدور حکم بر استرداد لاشه چک بدون پرداخت مابقی آن امکانپذیر نیست و برخی خواسته ابطال اجراییه را بدون خواسته استرداد لاشه چک مسموع دانسته و به موضوع رسیدگی میکنند .خواهشمند است در این خصوص اعلام نظر فرمایید.

با عنایت به اینکه مقنن در ذیل ماده 23اصلاحی 13/8/1397قانون صدور چک ،طرح دعاوی حقوقی یا کیفری متعددی را از سوی صادرکننده یا قائممقام قانونی او به صورت تمثیلی پیشبینی کرده است و پس از اثبات این دعاوی ،دادگاه صادرکننده اجراییه مربوط به چک با عنایت به مواد 11یا 24قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356حسب مورد دستور ابطال ،اصلاح اجراییه و یا تعطیل اجرا را صادر میکند؛ علیالاصول نیازی به طرح دعوای مستقل ابطال اجراییه نیست و در فرض استعلام که صادرکننده چک مدعی تضمینی بودن آن است ،میتواند دعوای اثبات تضمینی بودن چک و در فرضی که مدعی پرداخت تمام وجه چک باشد ،میتواند دعوای مقتضی مانند استرداد لاشه چک را مطرح کند و اگر مدعی پرداخت بخشی از وجه چک باشد و این امر مورد اختلاف باشد ،میتواند دعوای مقتضی مانند اثبات رد بخشی از وجه چک را مطرح کند؛ در صورت اثبات این امر بدون نیاز به اصلاح اجراییه ،عملیات اجرایی فقط نسبت به بخش باقیمانده ادامه مییابد.