نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۹۰۶

شخص »الف« در سال 1395خانه غیر را به آقای »ب« به مبلغ یکصد میلیون تومان میفروشد .شخص »ب« در سال 1400متوجه میشود که مال غیر را خریداری کرده و علیه آقای »الف« به اتهام انتقال مال غیر شکایت میکند .فرض شود که ارزش خانه مذکور در سال 1400پنج میلیارد تومان باشد.با عنایت به عبارت» :علاوه بر رد اصل مال به صاحبش ...جزای نقدی معادل مالی که اخذ کرده است« مذکور در ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ،اختلاس و کلاهبرداری: -1در حکم کیفری ،رد مال به میزان یکصد میلیون تومان باید درج شود یا پنج میلیارد تومان؟ -2چنانچه میزان رد مال پنج میلیارد تومان باشد ،آیا نیازی به تقدیم دادخواست نیز میباشد؟ -3جزای نقدی چه میزانی است؟ )یکصد میلیون یا پنج میلیارد تومان(

2 ،1و -4بر اساس ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب ،1367 دادگاه مکلف است مرتکب بزههای انتقال مال غیر و کلاهبرداری را علاوه بر حبس و جزای نقدی ،به رد »اصل مال« نیز محکوم کند و منظور از »اصل مال« ،حسب مورد همان اصل ثمن پرداختی یا مال موضوع کلاهبرداری است و شامل مابهالتفاوت کاهش ارزش ثمن یا مال مورد کلاهبرداری نمیشود؛ در فرضی که مال موضوع کلاهبرداری وجه نقد باشد ،با توجه به مواد 14 ،10و 15قانون آیین دادرسی کیفری و آرای وحدت رویه به شمارههای 733مورخ 15/7/1393و 811مورخ 1/4/1400هیأت عمومی دیوان عالی کشور ،مالباخته میتواند تحت عنوان ضرر و زیان ناشی از جرم ،محکومیت مرتکب بزه به پرداخت خسارات قانونی از جمله مابهالتفاوت ارزش وجه موضوع جرم را مطابق ماده 15یادشده درخواست کند که با تقدیم دادخواست و حسب مورد از دادگاه کیفری رسیدگیکننده به جرم یا دادگاه حقوقی خواهد بود. -3با توجه به ماده 1قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب 1308و ماده 1قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب ،1367در فرضی که متهم مبادرت به دریافت وجه نقد در ارتکاب بزه انتقال مال غیر کرده باشد ،میزان جزای نقدی معادل وجهی است که دریافت کرده است روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه