نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۸۸۲

با توجه به ماده 203قانون آیین دادرسی موضوع تشکیل پرونده شخصیت متهم ،آیا در جرایم اطفال ،جرایم مشمول ماده 203قانون َآیین دادرسی کیفری و همچنین جرایمی که مستقیماً در دادگاه کیفری یک مطرح میشود از جمله زنای به عنف ،لواط به عنف و همچنین جرایم نیروهای مسلح مشمول قانون مذکور ،نیاز به تشکیل پرونده شخصیت میباشد؟

اولاً ،با توجه به قسمت اخیر ماده 341قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392در جرائمی که مستقیماً در دادگاه مطرح میشود و در مواد 203و 286قانون پیشگفته به آنها تصریح شده است و در واقع انجام تحقیقات مقدماتی این جرایم به عهده دادگاه است ،مقررات تعقیب حاکمیت داشته و دادگاه باید نسبت به تشکیل پرونده شخصیت برای متهم )که بالتبع در تعیین مجازات وی نیز مؤثر خواهد بود( اقدام کند؛ بنابراین طرح مستقیم پرونده در دادگاه ،نافی تکلیف دادگاه در تشکیل پرونده شخصیت نخواهد بود؛ و در فرض سؤال نیز که به لحاظ ارتکاب جرم مستوجب سلب حیات )در موارد خاص نظیر برخی جرائم منافی عفت موضوع ماده 306قانون آیین دادرسی کیفری( ،پرونده امر مستقیماً در دادگاه ،مطرح و مورد رسیدگی واقع میشود ،تشکیل پرونده شخصیت ،به ویژه با توجه به طبع این جرائم ،ضروری خواهد بود. ثانیاً ،با توجه به اطلاق ماده 203قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392از حیث مرجع قضایی که امر تحقیقات را بر عهده دارد؛ و با عنایت به حکم مقرر در مواد 568و 648همین قانون که دادرسی جرایم نیروهای مسلح را در مواردی که مقررات ویژهای پیشبینی نشده ،تابع مقررات عمومی آیین دادرسی کیفری دانسته است ،در رسیدگی به جرایم مذکور در ماده 203پیشگفته ارتکابی توسط اعضای نیروهای مسلح ،تشکیل پرونده شخصیت برای متهم ضروری است و تکلیف قانونی محسوب میشود.