استعلام
نظر به این که به موجب ماده 11قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399کلیه جرایم در حکم
کلاهبرداری و جرائمی که مجازات کلاهبرداری درباره آنها مقرر شده یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب می شود
در صورت داشتن بزه دیده قابل گذشت اعلام شده اند خواهشمند است ارشاد فرمایند:
الف-آیا کلاهبرداری رایانهای موضوع ماده 741قانون مجازات اسلامی ماده 13قانون جرایم رایانهای مصوب
1388/3/5نیز مشمول مقرره فوق میباشد؟
ب-آیا مبلغ نصاب مذکور در ماده 36قانون مجازات اسلامی مصوب 1393که در جرایم انتقال مال غیر و
کلاهبرداری مصوب 1367/9/15موضوع ماده 1قانون تشدید مجازات ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری لازم
الرعایه میباشد در جرایم مارالذکر نیز لازم الرعایه میباشد؟
چ-چنانچه جرایم مارالذکر بزه دیده نداشته باشد منصرف از مشمول ماده 11قانون کاهش مجازات حبس تعزیری
بوده به عبارت دیگر غیر قابل گذشت محسوب میشود؟
پاسخ اداره کل حقوقی
1و -3طبق صدر ماده 103قانون مجازات اسلامی مصوب »1392چنانچه قابل گذشت بودن جرمی در قانون
تصریح نشده باشد غیر قابل گذشت محسوب میشود« .در قانون جرایم رایانهای مصوب 1388به قابل گذشت
بودن جرایم مذکور در آن اشارهای نشده است و مقنن در ماده 104اصلاحی 1399قانون مجازات اسلامی ،به
شماره موادی از قانون که جرم موضوع آنها قابل گذشت است اشاره کرده است و نه عنوان مجرمانه جرایم .با
ملاحظه مواد احصاء شده در ماده 104اصلاحی ،از قانون جرایم رایانهای فقط ماده 744الحاقی 1388قانون
مجازات اسلامی )تعزیرات( )ماده 16قانون جرایم رایانهای( جرم قابل گذشت اعلام شده است و نیز با عنایت به
عبارت »کلیه جرایم در حکم کلاهبرداری ...و یا طبق قانون کلاهبردار محسوب میشود« که در ماده 104اصلاحی
1399قانون مجازات اسلامی به کار رفته است ،مقنن »عنوان کلاهبرداری« را در این ماده مورد نظر قرار داده
است و چون جرم موضوع ماده 741الحاقی 1388به قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( ) ماده 13قانون جرایم
رایانهای( نیز در فصل سوم قانون جرایم رایانهای تحت عنوان »کلاهبرداری مرتبط با رایانه« جرمانگاری شده و
از جمله جرایمی است که از نظر قانونگذار کلاهبرداری محسوب میشود ،لذا مشمول احکام مقرر در ماده 104
قانون اصلاحی 1399قانون مجازات اسلامی است و در صورت داشتن بزهدیده ،قابل گذشت است .با عنایت به
مطالب مذکور ،به جز جرایم موضوع مواد 744و ) 741الحاقی (1388قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( ،دیگر
جرایم مذکور در قانون جرایم رایانهای به علت عدم تصریح به قابل گذشت بودن آنها در »قانون« ،طبق ماده 103
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و لحاظ تبصره ماده 12قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392غیر
قابل گذشت محسوب میشوند.
-2با توجه به ماده 104قانون مجازات اسلامی اصلاحی ،1399قابل گذشت بودن جرایم در حکم کلاهبرداری
و جرایمی که مجازات کلاهبرداری درباره آنها مقرر شده یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب میشود ،از حیث
میزان زیان وارده مشروط به نصاب خاصی نیست.