نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۸۴۳

چنانچه رأی دادگاه به صورت غیابی صادرشود و خوانده در مهلت بیست روز واخواهی دادخواست تجدید نظرخواهی تقدیم کند ،آیا دادگاه بدوی میتواند دادخواست تجدیدنظر را به عنوان واخواهی تلقی کند و چنانچه دادخواست واخواهی خارج از مهلت واخواهی و در مهلت قانونی تجدیدنظرخواهی تقدیم شود ،تکلیف دادگاه بدوی در این خصوص چیست؟

اولاً ،مستفاد از مواد 305و 306قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی 79و ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری 1392واخواهی حقی است که برای محکوم علیه پیشبینی شده است و وی الزامی به استفاده از این حق ندارد؛ بنابراین اگر وی در مهلت واخواهی با اعلام انصراف از این حق ،تجدید نظرخواهی کند، پرونده باید به دادگاه تجدید نظر ارسال شود و دلیلی بر نگهداری پرونده تا پایان مهلت واخواهی وجود ندارد .در واقع ذیحق از دو حق قابل اعمال ،فقط یکی را اعمال کرده و از دیگری انصراف داده است. ثانیاً ،با توجه به اطلاق تبصره 3ماده 306قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379تقدیم دادخواست خارج از مهلت واخواهی بدون عذر موجه قابل رسیدگی در مرحله تجدید نظر برابر مقررات مربوط به آن مرحله است ،بنابراین ،چنانچه محکومعلیه در مهلت تجدید نظر نسبت به رأی که قابل تجدید نظر است ،دادخواست واخواهی تقدیم کند ،موجبی جهت صدور قرار رد دادخواست واخواهی به لحاظ انقضاء مدت واخواهی نبوده و باید تجدید نظرخواهی تلقی شود؛ اما چنانچه حکم به محکوم علیه غایب ابلاغ واقعی نشده باشد و محکومعلیه مدعی عدم اطلاع از مفاد رأی باشد ،با توجه به قسمت اخیر تبصره یک ماده 306قانون یادشده ،دادگاه باید بدواً در مورد ادعای وی مبنی بر عدم اطلاع از مفاد رأی ،رسیدگی و حسب مورد قرار رد یا قبولی دادخواست واخواهی را صادر کند/.