نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۸۳۹

شخصی به جرم توهین به شش میلیون و یک هزار تومان جزای نقدی و به جرم تهدید به سی ضربه شلاق تعزیری محکوم شده است .با توجه به اینکه مجازات قانونی توهین و تهدید هر دو درجه شش تعزیری میباشند و از سوی دیگر ،درجه مجازات قضایی تهدید درجه هفت و درجه مجازات قضایی توهین شش میباشد ،کدام یک از مجازاتها به عنوان مجازات اشد اجرا میشود؟ در واقع برای تعیین مجازات اشد درجه مجازات قضایی ملاک است یا قانونی؟

اولاً ،با لحاظ بند »ث« ماده 134قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399ملاک تشخیص مجازات اشد ،مجازات قضایی )یعنی مجازات مندرج در دادنامه( است نه مجازات قانونی؛ ثانیاً ،درتعدد جرائم تعزیری و اعمال مقررات ماده 134قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399فقط »مجازات اشد« قابل اجراء است و تشخیص اینکه کدام مجازات اشد است ،به عهده دادگاه صادر کننده حکم قطعی است؛ لذا اگر قاضی اجرای احکام نتواند »مجازات اشد« را تشخیص دهد ،باید از دادگاه صادر کننده حکم قطعی سؤال کند و برای تشخیص مجازات اشد در محکومیتهای متعدد تعزیری ،باید مجازاتهای هر یک از جرائم ارتکابی بر اساس شاخصهای ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و تبصرههای آن درجهبندی شده و مجازات مربوط به جرمی که از درجه بالاتر است ،مجازات اشد محسوب میشود؛ لذا در فرض سؤال ،شصت و یک میلیون ریال جزای نقدی موضوع محکومیت بزه توهین از سی ضربه شلاق یا شش ماه حبس موضوع محکومیت بزه تهدید ،اشد محسوب و قابل اجرا است .شایسته ذکر است که فرض سؤال از قلمرو شمول رأی وحدت رویه شماره 744مورخ 19/8/1394هیأت عمومی دیوان عالی کشور خارج است.