مرکز حقوقی راهبردوابسته به اندیشکده راهبرد اقتصاد
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۸۱

تاریخ نظریه:

استعلام

قانون مبارزه با مواد مخدر که قانون خاص است ،در بعضی از موضوعات برای تکرار جرم مجازات تعیین کرده و در بعضی موارد نیز ساکت است و از باب مثال ،ماده 6این قانون در خصوص تکرار بندهای 1و 2و 3ماده 5تعیین تکلیف کرده و موضوع تکرار در بندهای 4و 5و 6این ماده در همان بند تعیین تکلیف شده است؛ به طوری که بندهای 1و 2و 3نیز تکرار یکدیگر میباشند ،ولی تکرار سایر بندها محسوب نمیشوند؛ همچنین بندهای 4و 5و 6نیز تکرار به حساب نمیآیند .حال سوال این است که چنانچه شخصی مرتکب جرم موضوع بند 5ماده 5شده باشد و سابقه قبلی وی محکومیت قطعی موضوع بند 4باشد ،آیا در این خصوص قانون ساکت است و میتوان به استناد ماده 137قانون مجازات اسلامی مجازات را تشدید کرد؟

پاسخ اداره کل حقوقی

اولاً ،مقررات قانون مجازات اسلامی مصوب 1392عام است وعلی¬الاصول باید در کلیه جرایم رعایت شود؛ معهذا قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر با اصلاحات والحاقات بعدی ،قانون خاص است؛ لذا در هر مورد که حکم خاصی دراین قانون وجود دارد ،باید بر اساس همین قانون عمل شود و در مواردی که قانون مذکور ساکت است ،باید طبق مقررات عام قانون مجازات اسلامی مصوب 1392عمل شود .در خصوص تکرار جرم ،چون طبق مواد ،9 ،14 2 ،5 ،6و 39قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر با اصلاحات بعدی مقررات خاصی پیشبینی شده است و قانون در این خصوص ساکت نیست ،لذا در تکرار جرایم موضوع این قانون باید طبق این مقررات عمل شود. ثانیاً ،مستنبط از بندهای 5 ،4و 6ماده 5قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر این است که برای اعمال مقررات تشدید مجازات در اثر تکرار نسبت به مرتکبان جرایم موضوع بندهای موصوف ،انطباق جرم مذکور در هر بند با محکومیت سابق مربوط به همان بند از حیث مقدار مواد مخدر لازم است و لذا با عنایت به ملاک رأی وحدت رویه شماره 776مورخ 10/2/1398هیأت عمومی دیوان عالی کشور ،در فرض سؤال که مرتکب با وجود یک سابقه محکومیت قطعی موضوع بند 4ماده 5مرتکب جرم موضوع بند 5ماده 5قانون مبارزه با مواد مخدر شده است، مقررات عمومی ماده 137قانون مجازات اسلامی مصوب 1392حاکم نیست. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه
نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۸۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۲/۲۲ | مرکز حقوقی راهبرد