مرکز حقوقی راهبردوابسته به اندیشکده راهبرد اقتصاد
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۷۱۳

تاریخ نظریه:

استعلام

-1معادل تفاوت دیه موضوع تبصره ماده 551قانون مجازات اسلامی مصوب 1392به نرخ روز است یا نرخ زمان وقوع صدمه؟ -2اگر صدمات وارده به خواهان مستوجب ارش باشد و از یکسوم دیه کامل تجاوز کند ،آیا صندوق تأمین مسؤولیتی در پرداخت دارد؟ -3اگر چند صدمه به خواهان وارد شده باشد که مجموع دیات آنها از یکسوم دیه کامل تجاوز کند ،آیا صندوق تأمین مسؤولیتی در قبال پرداخت آنها دارد )یعنی هر صدمه به تنهایی به یکسوم دیه کامل نرسد(؟ -4در مورد یک صدمه جائفه به زن ،مسؤولیت صندوق تأمین چقدر میباشد؟

پاسخ اداره کل حقوقی

-1با توجه به تصریح ماده 490قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392در صورتی که پرداختکننده بخواهد هر یک از انواع دیه را پرداخت کند ،معیار ،قیمت زمان پرداخت است؛ بنابراین ملاک محاسبه در پرداخت معادل تفاوت دیه که به استناد تبصره ماده 551قانــون یادشده ،باید از طرف صندوق تأمین خسارتهای بدنی پرداخت شود ،قیمت زمان پرداخت دیه است. -2با توجه به مواد 17و 449قانون مجازات اسلامی مصوب » ،1392ارش« ،دیه غیر مقدر است و طبق ماده 562قانون مذکور ،در »ارش« تفاوتی میان زن و مرد نیست؛ لیکن میزان ارش جنایت وارده به اعضاء و منافع زن نباید بیش از دیه اعضاء و منافع او باشد و چنانچه با توجه به قسمت اخیر ماده 562قانون مورد بحث، جنسیت مجنیعلیه در تعیین میزان ارش )بر اساس نظریه کارشناس( مؤثر بوده باشد ،مسؤولیت پرداخت مابهالتفاوت ارش زن و مرد نیز با عنایت به عبارت »مقررات دیه مقدر در مورد ارش نیز جریان دارد «...در ماده 449بر اساس تبصره ماده 551قانون مذکور که حکمی کلی است ،به عهده صندوق تأمین خسارتهای بدنی است. -3با عنایت به ماده 561قانون مجازات اسلامی مصوب 1392که مقرر میدارد »هر گاه در اثر یک یا چند ضربه ،آسیبهای متعددی بر یک یا چند عضو وارد شود ،ملاک رسیدن دیه به ثلث ،دیه هر آسیب به طور جداگانه است؛ مگر اینکه آسیبهای وارده بر عضو ،عرفاً یک آسیب و جنایت محسوب شود« ،در فرض سؤال که مجنیعلیه زن است و دیه هر آسیب واردشده به وی نیز به طور جداگانه به ثلث نرسد ،موجبی برای تنصیف دیه وجود ندارد؛ بنابراین بحث پرداخت معادل تفاوت آن از صندوق تأمین خسارتهای بدنی موضوعاً منتفی است. -4در فرض سؤال کـه جراحت از نوع جائفه بوده و مجنیعلیه زن است ،بـا توجه به ماده 560قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392میزان دیه به نصف تقلیل مییابد و به استناد تبصره ماده 551قانــون یادشده، مابهالتفاوت آن تا سقف دیه مرد باید از صندوق تأمین خسارتهای بدنی پرداخت شود.
نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۷۱۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۷/۲۵ | مرکز حقوقی راهبرد