استعلام
با عنایت به ماده 23اصلاحی 1397قانون صدور چک -1 :چنانچه چکی که در وجه شخص معین صادر شده
است و قابلیت ظهرنویسی دارد به دارنده دوم انتقال یابد ،آیا صدور اجراییه بر وفق ماده یادشده امکانپذیر
است؟
-2هرگاه بهرغم خط زدن عبارت حوالهکرد ،چک منتقل شده باشد ،آیا دارنده جدید چک میتواند صدور
اجراییه را درخواست کند؟
-3چنانچه چک به درخواست دارنده ابتدایی به صدور گواهی عدم پرداخت منتهی شضود و سپس چک به
دارنده دوم انتقال یابد ،آیا صدور اجراییه بر طبق ماده مذکور امکانپذیر است؟
-4چنانچه شخصی ثالثی نسبت به وجه چک موصوف ادعای حقی داشته باشد ،آیا اعتراض وی در قالب
اعتراض ثالث پذیرفته است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1با عنایت به مفهوم مخالف ذیل مواد 4و 5قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 13/8/1397و تبصره
یک )اصلاحی (29/1/1400ماده 21قانون یادشده ،در صورتیکه انتقال چک برابر مقررات صورت گرفته
باشد به عبارت دیگر ،چنانچه چک فرض سؤال از دسته چک ارائه شده پس از پایان اسفند ) 1399ابتدای سال
(1400صادر و انتقال یافته باشد و انتقال چک در سامانه صیاد صورت گرفته باشد و یا اینکه چک مزبور از
دسته چک ارائه شده تا پایان سال 1399صادر و برابر مقررات قانون صدور چک و قانون تجارت ظهرنویسی
شده باشد و برابر مواد یادشده گواهینامه عدم پرداخت با درج کد رهگیری در آن صادر شده باشد ،صدور
اجراییه برابر ماده 23قانون یادشده برای چکهایی که مطابق مواد 4و 5این قانون برای آن گواهینامه عدم
پرداحت با درج کد رهگیری و مهر بانک صادر شده است ،بلامانع است.
-2با توجه به اینکه خط زدن عبارت »به حوالهکرد« در متن چک توسط صادرکننده و پذیرش آن از سوی
شخصی که چک در وجه وی صادر شده است ،به معنای تراضی ایشان مبنی بر عدم ظهرنویسی و انتقال چک
به غیر است و از آنجا که دلیلی بر عدم اعتبار چنین توافقی وجود ندارد ،علیالاصول معتبر است .در نتیجه
ظهرنویسی آن فاقد اثر نسبت به صادرکننده و یا صاحب حساب است و با عنایت به اینکه برابر ماده 23قانون
یادشده ،اجراییه علیه صاحب حساب و یا صادرکننده صادر میشود ،در فرض سؤال امکان صدور اجراییه برابر
ماده یاد شده وجود ندارد.
-3در فرض سؤال که دارنده پس از اخذ گواهینامه عدم پرداخت ،چک را از طریق ظهرنویسی یا در برگ
جداگانه به دیگری انتقال داده است ،این انتقال از شمول مقررات قانون تجارت خارج است و این دارنده ،دارنده
موضوع قانون چک محسوب نمیشود؛ لذا امکان صدور اجراییه برابر ماده 23یادشده وجود ندارد.
-4اعتراض ثالث به اجراییه فاقد مفهوم است بنابراین در فرض سؤال چنانچه شخص ثالث راجع به وجه چک
ادعای حقی دارد ،باید برابر مقررات در مرجع قضایی صالح اقامه دعوا کند.