نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۶۶۰

آیا در مواردی از قبیل احضار متهم برای تفهیم اتهام ،احضار شاهد یا مطلع )که نتیجه عدم حضور این افراد بدون عذر موجه جلب است و طبیعتا حضور این افراد قائم به شخص است( ،ابلاغ احضاریه باید برای وکیل این افراد )در فرض داشتن وکیل( صورت گیرد یا اینکه احضاریه باید به خود متهم یا شاهد و یا مطلع ابلاغ شود و یا باید به هر دو شخص )اصیل و وکیل ( ابلاغ شود؟

اولاً ،اصولاً در ادای شهادت و بیان اظهارات مطلع ،مباشرت شخص شاهد یا مطلع شرط است؛ بنابراین معرفی وکیل دادگستری منتفی است و مواردی مانند شهادت بر شهادت موضوع ماده 188قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392از مصادیق نیابت در شهادت و تابع مقررات مربوط است. ثانیاً ،بر اساس مواد 48 ،5و 190قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392وظیفه وکیل متهم ،دفاع از وی و انجام اقداماتی است که بدون دخالت موکل ،انجام آن از سوی وکیل امکانپذیر باشد؛ بنابراین در مسایلی از قبیل تفهیم اتهام ،تحقیق از متهم و اخذ تأمین متناسب که قائم به شخص متهم است و نمیتوان این اقدامات را در مورد وکیل وی به معرض اجرا گذاشت ،متهم شخصاً احضار میشود .بدیهی است مطابق ماده 190قانون آیین دادرسی کیفری متهم میتواند یک نفر وکیل همراه داشته باشد .اما در مواردی مانند اخذ آخرین دفاع، مطابق مواد 262و 263قانون یادشده میتوان شخص متهم یا وکیل وی را احضار و آخرین دفاع را اخذ کرد.