استعلام
-1در صورتی که متهم وفق مقررات در بازداشتگاه ضابطین به مدت 24ساعت تحت نظر باشد و سپس به
شعبه تحقیق اعزام و تفهیم اتهام و سپس قرار تامین کیفری وی منجر به بازداشت گردد ،آیا در جرایم مهم مثل
جرایم درحوزه سلاح و مهمات ،جرایم علیه امنیت ،قتل عمد ،سرقتهای مسلحانه ،آدمربایی یا جرایم سازمان
یافته میتوان متهم را بعد از صدور قرار تأمین کیفری منجر به بازداشت ،به صورت شبانهروز و به مدت چند
شبانهروز جهت تکمیل تحقیقات که ضروری هم میباشد ،در بازداشتگاه های امنیتی اداره اطلاعات و یا معاونت
اطلاعات سپاه و یا پلیس آگاهی نگهداری و بازداشت کرد؟ و از طرفی ،آیا میتوان از مفاد ماده 98قانون
آیین دادرسی کیفری استنباط کرد که می توان متهم را جهت انجام تحقیقات در اختیار آنها قرار داد و در
بازداشتگاه ضابطین نگهداری نمود؟
-2در صورت منفی بودن پاسخ به سؤال فوق ،در صورت صدور دستور به نگهداری متهمین بعد از صدور
قرار تأمین کیفری منجر به بازداشت ،در بازداشتگاههای ضابطین ،چه ضمانت اجرای کیفری و انضباطی متوجه
مقام قضایی دستور دهنده است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1اولاً ،بر اساس بند 3قسمت »ب« ماده 1و ماده » 3آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و
تربیتی کشور« مصوب 20/2/1400و »آییننامه اجرایی نحوه اداره بازداشتگاههای امنیتی« مصوب
30/8/1385رئیس قوه قضاییه ،مراکز امنیتی مجاز به داشتن بازداشتگاه در مراکز استانها میباشند .مطابق
مفاد این دو آییننامه ،بازداشتگاه مذکور تحت نظارت سازمان زندانها بوده و مسؤول آن توسط مدیرکل
زندانهای هر استان منصوب شده و آن اداره کل بر بازداشتگاه امنیتی اشرافیت کامل دارد .چنانچه بازداشتگاه
امنیتی به وصف فوق تأسیس شده باشد ،اعزام متهم به آن بازداشتگاه توسط مقامات قضایی بلامانع است.
بدیهی است که متهم باید با صدور یکی از قرارهای تأمین کیفری موضوع ماده 217قانون آیین دادرسی کیفری
مصوب 1392و در صورتی که قرار مذکور منتهی به بازداشت گردد ،به آن بازداشتگاه معرفی شود.
ثانیاً ،مطابق مواد 239 ،226 ،2و 514قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و مواد 1و 3و 31آییننامه
سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی ،برای این که متهم در اختیار ضابطین دادگستری )اعم از عام و
خاص( قرار داده شود و او را در محلی غیر از بازداشتگاه یا زندان قانونی نگهداری کنند ،مجوزی وجود ندارد؛
زیرا اگر برای متهم قرار تأمینی صادر نشده باشد ،نگهداری و سلب آزادی او توقیف غیر قانونی است و اگر
قرار تأمینی صادر شده و منجر به بازداشت او شده باشد ،باید در بازداشتگاه قانونی نگهداری شود و اگر تأمین
مورد نظر مقام قضایی را سپرده باشد ،باید آزاد شود و در مورد متهمین زندانی ،چنانچه ضابطین دادگستری
احتیاج به تحقیقی از آنان داشته باشند ،میتوانند این تحقیقات را در بازداشتگاه یا زندان انجام دهند و اگر نیاز
به حضور آنان در خارج از زندان باشد ،باید متهم را از زندان تحویل گرفته و بلافاصله پس از انجام تحقیقات
یا اقدامات ضروری به زندان بازگردانند و ماده 98قانون آیین دادرسی کیفری نیز حکمی خلاف آنچه گفته
شد ،ندارد.
-2تشخیص وقوع جرم یا تخلف و نیز تطبیق آن با قانون ،بر عهده مقام ذیصلاح رسیدگیکننده به پرونده
است.