نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۶۴

با ملاحظه مواد 10و 102قانون آیین دادرسی کیفری و الزام دادگاه به شروع تحقیقات با شکایت شاکی خصوصی و رسیدگی به موضوع در محدوده شکایت شاکی خصوصی ،آیا اتهام زنای محصن از سوی فرد دیگری غیر از همسر زانی قابل طرح و رسیدگی است؟ -2زنی که به اتهام زنای به عنف شکایت کرده است ،آیا در صورت عدم اثبات عنف میتواند وقوع زنا با وصف احصان از سوی مرد را مدعی شود؟

-1منظور از شاکی ،شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان قابل مطالبه شده است و بر اساس ماده 14قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392ضرر و زیان¬های قابل مطالبه اعم از زیان¬های مادی و معنوی و منافع ممکنالحصول است و بر اساس تبصره یک آن ماده ،زیان معنوی عبارت از صدمات روحی و هتک حیثیت و اعتبار شخصی ،خانوادگی یا اجتماعی است .با این وصف در فرض سؤال ،در جرایم منافی عفت همسر ،پدر و مادر می¬توانند در زمره شکات باشند. -2در فرض استعلام که شاکیه به اتهام زنای به عنف شکایت کرده است ،دادگاه مطابق ماده 102قانون آیین دادرسی کیفری مجاز به تعقیب و رسیدگی است و چنانچه اوصاف »عنف« یا »احصان« در دادگاه احراز نشود ،ولی اصل زنا احراز شود ،دادگاه مکلف به رسیدگی و صدور حکم است؛ بنابراین طرح شکایت مجدد سالبه به انتفای موضوع است دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه