نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۶۱۲

در صورت صدور حکم بر تعدیل اقساط وفق تبصره 2ماده 11قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394آیا حکم صادره نسبت به پیشقسط و اقساط گذشته نیز تسری دارد یا آنکه اثر حکم تعدیل از تاریخ قطعیت آن و نسبت به اقساط حال و آینده است؟ در فرض اخیر ،آیا دادگاه میتواند اثر قهقرایی برای حکم تعدیل در نظر گرفته و آن را شامل پیشقسط و اقساط سابق کند؟

پس از تقدیم دادخواست تعدیل اقساط ،دادگاه وضعیت فعلی محکومعلیه را بررسی میکند و بر همین اساس، حکم به تعدیل اقساط فعلی صادر میکند و علیالاصول حکم تعدیل اقساط ،قابل تسری به اقساط پرداخت شده ماقبل نیست؛ زیرا دادگاه نمیتواند نسبت به زمان پیش از تقدیم دادخواست تعدیل اقساط ،رسیدگی کرده و راجع به آن رأی صادر کند؛ بنابراین نسبت به زمان گذشته ،حکم تقسیط قبلی به قوت خود باقی است و مسئولیت محکومعلیه نیز استصحاب میشود؛ مگر آنکه دادگاه راجع به اقساط معوق پرداخت نشده در رأی خود صریحاً تعیین تکلیف کرده باشد.