نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۵۵۴

چنانچه ملکی به مساحت هزار و دویست متر مربع و دارای اعیانی باشد و در ازای مبلغ شصت میلیون تومان طلب محکومله توقیف شود؛ آیا در اجرای ماده 51قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356کل عرصه و اعیان به نسبت سهم محکومله به نحو مشاعی به وی نملیک میشود؛ در صورتی که ساختمان چند طیقهای باشد که صورتمجلس تفکیکی برای آن صادر نشده و طلب محکومله صرف ًا مبلغ پنجاه میلیون تومان باشد ،آیا میتوان یک واحد از آن را تفکیک کرد و یا آنکه محکومله با صاحبانواحدها به نحو مشاعی شریک میشود و بدین کیفیت تملیک صورت میگیرد؟

اولاً ،طبق ماده 51قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356هرگاه ارزش ملک توقیف شده بیش از محکومبه باشد فقط مقدار مشاعی از آن که معادل محکومبه و هزینههای اجرایی است ،از طریق مزایده به فروش میرسد و در صورت نبودن خریدار با توجه به ماده 131قانون یاد شده محکومله میتواند همان مقدار مشاع از ملک را که معادل طلب اوست ،در قبال آن قبول کند؛ اما اگر باقیمانده مال به اندازهای باشد که عرفاً خرید و فروش نمیشود و قابل تصرف و استفاده نباشد و موجب شود قسمت مشاعی دیگر مال از طریق مزایده قابل فروش نباشد ،باید تمام مال ،توقیف و به مزایده گذاشته شود .ضمناً با اتخاذ ملاک از ماده 140 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356چنانچه محکومعلیه )مالک( تقاضای فروش تمام ملک )ششدانگ( را بنماید فروش تمام ملک بلامانع است؛ بنابراین در فرض سؤال و پس از سپری کردن فرآیند فوقالذکر، مقدار مشاع از کل عرصه و اعیان مورد تملک محکومله قرار میگیرد. ثانیاً ،در فرض سوال که عرصه دارای سند رسمی است؛ اما برای آپارتمانهایی که در آن احداث شده است )اعیانی( صورتمجلس تفکیکی و سند مالکیت اخذ نشده است ،توقیف یکی از آپارتمانها به عنوان ملک متعلق به محکومعلیه در صورت وجود تصرفات مالکانه و یا دلایلی بر مالکیت وی مطابق عمومات قانونی و با اتخاذ ملاک از ماده 101قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356فاقد اشکال است .بدیهی است در صورت اعتراض مالک عرصه به توقیف ،باید برابر ماده 147این قانون به آن رسیدگی شود.