استعلام
با توجه به تعاریف ارائه شده از جنگل،مرتع ،بیشه طبیعی ،اراضی جنگلی و ...در ماده یک از قانون حفاظت
و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع مصوب 1346با اصلاحات بعدی ،با توجه به ماده 43از قانون مرقوم که
صرفاً چرانیدن دام در مناطق قرق را ممنوع اعلام کرده،اما مجازات قانونی تعیین نکرده است با توجه به این
که عنصر قانونی ممنوعیت چرانیدن دام در جنگلها و مراتع موضوع ماده 44از قانون مرقوم صرفاً مختص
»بز« میباشد و مجازات مندرج در ماده 44مکرر از قانون مرقوم اصلاحی 1348/1/20در مورد چرانیدن
دام در منابع ملی صرفاً ضبط دام افرادی است که بدون داشتن پروانه مبادرت به چرای دام میکنند که این
مجازات هم طبق نظریه شورای محترم نگهبان به شماره 8657تاریخ 1366/6/14غیر شرعی تشخیص
داده شده است؛ با توجه به این که طبق ماده 50قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع اصلاحی
1396/8/14چرای دام در جنگلهای سوخته و منابع ملی مخروبه و تودههای جنگلی مذکور در تبصره 2
ماده 2از قانون ملی شدن جنگلها جرمانگاری شده است ،اما اکثر قریب به اتفاق جنگلها واقع در استان
گلستان خارج از تعریف جنگل سوخته و منابع طبیعی مخروبه و به تودههای جنگلی محاط در زمین زراعی
است؛ با توجه به این که در تبصره یک ماده 47از قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت هر چند تعلیف
دام در جنگلها را مستلزم اخذ پروانه چرا دانسته است ،ولی مجازات قانونی برای عمل تعلیف غیر مجاز دام
در جنگل تعیین نشده است با توجه به اینکه در تبصره 2از ماده 47قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی
دولت صرفاً چرای دام در مراتع بدون داشتن پروانه جرم انگاری شده است ولی در مورد تعلیف دام از نوع
گاو وگوسفند در جنگل حکمی بیان نشده است -1آیا تعلیف غیر مجاز دام از نوع گوسفند و گاو در جنگل)
نه در جنگلهای سوخته و مخروبه و جنگلهای محصور در زمینهای زراعی و نه در مراتع( وصف کیفری
دارد؟
-2آیا تعلیف غیر مجاز دام از نوعگوسفند و گاو در جنگل مشمول عنوان مجرمانه تخریب منابع طبیعی
و ملی موضوع ماده 690قانون تعزیرات میشود؟
پاسخ اداره کل حقوقی
هرچند به موجب تبصره یک ماده ) 47اصلاحی (1387قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت »تعلیف
دام در جنگلها و مراتع و آبخیزها مستلزم اخذ پروانه چرا میباشد ،«...ولی ضمانت اجرای کیفری در
خصوص این رفتار به استثنای موارد پیشبینی شده در مواد 50و 44قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها
و مراتع که به ترتیب ناظر به »چرای غیر مجاز دام در جنگلهای سوخته و منابع ملی که بیرویه بهرهبرداری
و مخروبه شده« و نیز ناظر به »چرانیدن غیر مجاز بز در جنگلها و مراتع« میباشد ،پیشبینی نشده است و
طبق تبصره 2ماده 47قانون صدرالذکر نیز چرای دام بدون پروانه یا مازاد بر ظرفیت تعیین شده در پروانه
در مراتع )اعم از مشجر و غیر مشجر( جرم محسوب میشود و اشاره به چرای غیر مجاز دام در جنگلها
نشده است و با توجه به تعریف اصطلاحات جنگل و مراتع طبق بندهای 6و 7ماده یک قانون حفاظت و
بهرهبرداری از جنگلها و مراتع ،نمیتوان مقررات تبصره 2ماده 47را به چرای غیر مجاز دام در جنگلها
تسری داد و مرتکبان آن را تعقیب کیفری کرد .در نتیجه میتوان گفت به جز موارد پیشبینی شده در مواد
44و 50قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع ،چرای غیر مجاز دام در جنگلها به طور صریح
یا ضمنی جرمانگاری نشده است؛ البته چنانچه عمل مرتکب در فرض سؤال موجب تخریب جنگلها شود،
مطابق ماده 690قانون مجازات اسلامی)تعزیرات( مصوب ،1375موضوع قابل تعقیب کیفری است.