نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۴۴۸

-1در پروندههای مربوط به احکام قصاص منوط به پرداخت فاضل دیه ،بعضاً قبل از اجرای تشریفات استیذان قصاص نفس و در برخی موارد بعد از استیذان قصاص و قبل از اجرای حکم ،اولیای دم اقدام به پرداخت فاضل دیه کردهاند .آیا فاضل دیه در اجرای ماده 490قانون مجازات اسلامی مصوب 1392باید به قیمت زمان اجرای حکم پرداخت شود یا اینکه در راستای تبصره ماده 488قانون مذکور و لحاظ ماده 534قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392پرداخت تفاضل دیه به قیمت زمان پرداخت کفایت میکند؟ -2پرداخت تفاضل دیه از ناحیه اولیای دم و نیز تودیع آن به حساب سپرده دادگستری باید قبل از صدور استیذان قصاص نفس صورت پذیرد یا بعد از استیذان قصاص و در زمان اجرای حکم؟

-1فاضل دیه پس از قطعیت حکم قصاص و به نرخ سال اجرای قصاص محاسبه و وصول میشود و در موردیکه متقاضیان قصاص ،وجه تفاضل دیه را در سال قطعیت حکم واریز کردهاند ،چنانچه واریز این مبلغ به درخواست قاتل باشد؛ به گونهای که بتوان گفت قاتل امکان تصرف در آن را داشته است ،تأخیری که در اثر طی تشریفات بعدی مانند استیذان حادث میشود ،تأثیری در مبلغ تفاضل دیه ندارد؛ لیکن در غیر فرض اخیر، پرداخت مابهالتفات تفاضل دیه بر اساس نرخ سال اجرای قصاص ضروری است. -2مقصود از عبارت »پیش از قصاص« مذکور در ماده 382قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392زمان عرفی نزدیک به اجرای قصاص است و نظر بر اینکه مطابق ماده 417همان قانون ،در اجرای قصاص ،اذن مقام رهبری یا نماینده او لازم است ،تا پیش از اخذ اذن ،جهتی برای دریافت تفاضل دیه از ولی دم نمیباشد. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه