نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۴۳۹

-1چنانچه در راستای قرار تامین خواسته مالی )خودرو( از خوانده توقیف شود و پس از صدور حکم قطعی با موضوع وجه نقد و شروع عملیات اجرایی محکومله دیگر مراجعه نکند و در نهایت به سبب سپری شدن پنج سال از تاریخ صدور اجراییه بر اساس ماده 168قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356پرونده مختومه شود ،سرنوشت مال توقیفی در پرونده اجرایی چیست؟ آیا محکومعلیه میتواند صدور اجراییه و اجرای حکم را درخواست کند و ذینفع در این تقاضا محسوب میشود؟ توضیح آنکه برخی معتقدند واژه محکومله در ماده 168یادشده ناظر بر فرض غالب است و مانع از آن نیست که محکومعلیه متقاضی اجرای حکم باشد.چرا که محکومعلیه هم ذینفع شروع عملیات اجرایی است؛ اما عدهای معتقدند که صرفاً محکومله میتواند متقاضی تجدید اجراییه باشد. -2چنانچه راه حل مذکور درست نیست ،تکلیف پروندههای توقیف مال و فاقد مراجعهکننده که برای پالایش ارسال میشود ،چیست و برای اموال توقیفی اموال چه باید کرد؟

1و -2اولاً ،در مورد اجراییهای که به تقاضای محکومله صادر میشود؛ اما پس از صدور ،محکومله مراجعهای به دایره اجرا نداشته و عملیات اجرایی شروع نشده است ،به تجویز ماده 168قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356با گذشت پنج سال از تاریخ صدور اجراییه ،آن اجراییه الغاء و بلااثر میشود .بدیهی است با رجوع مجدد محکوم¬له ،اجراییه جدید صادر میشود؛ اما چنانچه اجراییه صادر و عملیات اجرایی شروع شده باشد ،اعم از اینکه عدم تعقیب پرونده اجرایی از ناحیه محکومله باشد و یا غیر آن ،مورد از شمول ماده فوقالذکر خارج است. ثانیاً ،چنانچه مالی به نفع خواهان در اجرای قرار تأمین خواسته توقیف و با صدور حکم قطعی به نفع خواهان، اجراییه صادر شود؛ اما خواهان نسبت به استیفای طلب خود از مال توقیفشده اقدام نکند و مدت پنج سال از تاریخ اجراییه سپری شود ،هرچند اجراییه مذکور بعد از پنج سال اعتبار خود را از دست میدهد ،اما اجرای احکام تکلیفی در آزاد کردن مال توقیفی در اجرای قرار تأمین خواسته ندارد؛ زیرا توقیف آن نیز در مقام اجرای حکم نبوده است و رفع تأمین تنها برابر ماده 118قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379امکانپذیر است .تبدیل تأمین نیز برابر ماده 124این قانون است. ثالثاً ،در فرضی که اجراییه الغا نشده ولی محکومله پیگیری نمیکند ،تداوم عملیات اجرایی به تقاضای محکومعلیه با منعی مواجه نیست.