استعلام
همانگونه که استحضار دارید به تصریح ماده 4قانون مجازات استفادهکنندگان غیر مجاز از آب -برق-
تلفن -فاضلاب و گاز مصوب 1396/3/10دستگاه های مسئول موضوع این قانونی میتوانند نسبت به به
برقراری انشعابات غیردائم خدمات عمومی مطابق با تعرفه مربوطه تا تعیین تکلیف قانونی از سوی مراجع
ذی صلاح اقدام نمایند .تبصره 1ماده مذکور نیز در مقام تعیین مجازات برای دستگاه مسئول در امر ساخت
و ساز غیر مجاز حسب مورد در صورت عدم جلوگیری از ساخت و سازهای غیر مجاز و یا عدم تعیین
تکلیف قانونی مستحدثات غیر مجاز طی سه سال از تاریخ ابلاغ این قانون به تصویب رسیده است .همچنین
ماده 5آییننامه اجرایی قانون یاد شده مصوب 1398/5/28هیأت وزیران ترتیباتی در خصوص نحوه
برقراری انشعابات غیر دائم و انعکاس آن به مراجع ذیربط جهت تعیین تکلیف نهایی موضوع پیشبینی
کرده است .بهرغم صراحت قانونی مبنی بر تجویز برقراری انشعاب غیر دائم با رعایت شرایط و ضوابط
مقرر در قانون و آییننامه اجرایی آن برخی مقامات قضایی استان ها با ارائه تفسیری متفاوت از قانون و با
تأکید بر مهلت سه ساله مندرج در تبصره یک ماده 4قانون مزبور شرکت های گاز استانی را از واگذاری
انشعاب غیر دائم منع کردهاند .با توجه به اختلاف نظرات ارائه شده در این خصوص موضوع به معاونت
قوانین مجلس شورای اسلامی منعکس گردید و معاونت مذکور به موجب نظریه تفسیری شماره 66440
مورخ 1399/9/8بر تجویز برقراری انشعاب غیر دائم بدون لزوم طرح آن در تبصره یک ماده یک قانون
حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1374با اصلاحات بعدی عدم ارتباط مهلت سه ساله مندرج
درتبصره 1ماده 4به حکم اولیه ماده 4قانون صدرالذکرراجع به تجویز برقراری انشعاب غیر دائم نظر داده
است .لذا با عنایت به اختلاف نظر و ابهام در خصوص مفاد ماده 4قانون فوقالذکر و سردرگمی و نگرانی
مسوولان و مدیران شرکتهای گاز استانی در مواجهه با متقاضیان فاقد شرایط دریافت انشعاب دائمی به
لحاظ رعایت نقطه نظرات مسئولین و مقامات قضایی و از سوی دیگر اهمیت و ضرورت تأمین سوخت مورد
نیاز شهروندان در فصل زمستان برای گرمایش و دیگر مصارف خانگی و جلوگیری از ترویج بزه سرقت با
دستکاری در تأسیسات گاز و همچنین به سبب پیگیریهای مستمر اشخاص ذی نفع جهت برقراری انشعاب
غیر دائم خواهشمند است در خصوص ابهام یاد شده اعلام نظر و این مرجع ارشاد فرمایید.
پاسخ اداره کل حقوقی
-1اولاً ،با توجه به اطلاق ماده 4قانون مجازات استفادهکنندگان غیرمجاز از آب ،برق ،فاضلاب و گاز
مصوب ،1396دستگاههای مسؤول موضوع قانون یادشده این اختیار را دارند که انشعابهای غیردائم
خدمات عمومی موضوع این قانون را مطابق با تعرفه مربوط تا زمان تعیین تکلیف قانونی از سوی مراجع
ذیصلاح برقرار کنند .چنین اختیاری مطلق بوده و مقید به ظرف زمانی خاصی نیست.
ثانیاً ،حکم مقرر در تبصره یک ماده 4قانون یادشده ،صرفاً اعطای مهلت سه ساله از تاریخ ابلاغ این قانون
به دستگاههای مسؤول برای تعیین تکلیف قانونی نسبت به مستحدثات غیرمجاز در اراضی موضوع تبصره
فوقالذکر و متضمن ضمانت اجرای کیفری عدم اقدام در این مدت و نیز عدم جلوگیری از ساخت و سازهای
غیرمجاز است و ظرف زمانی مذکور در این تبصره ارتباطی به حکم ماده 4یادشده ندارد و با لحاظ ماده 6
آییننامه اجرایی قانون مذکور مصوب 28/5/1397هیأت وزیران ،خدمات موضوع این آییننامه به ساخت
و سازهایی که پیش از لازمالاجرا شدن قانون صورت گرفته است ،ارائه میشود؛ هر چند مدت سه سال
موضوع تبصره یک ماده 4قانون سپری شده باشد و در خصوص مستحدثات غیرمجاز تعیین تکلیف نشده
باشد.
-2با توجه به اطلاق ماده 4قانون مجازات استفادهکنندگان غیرمجاز از آب ،برق ،فاضلاب و گاز مصوب
1396و تصریح تبصره 3ماده 5آییننامه اجرایی این قانون مصوب 28/5/1397هیأت وزیران ،در اراضی
زراعی و باغها موضوع قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374با اصلاحات بعدی ،تبدیل
انشعاب غیردائم خدمات عمومی به انشعاب دائم آن ،به شرط صدور رأی قطعی مبنی بر برائت ،منع تعقیب
یا پرداخت عوارض ،منوط به موافقت کمیسیون موضوع تبصره یک ماده یک قانون اخیرالذکر است و
برقراری انشعاب موقت برای مستحدثات اراضی موضوع قانون اخیرالذکر ،مستلزم طرح موضوع در
کمیسیون یادشده و موافقت این کمیسیون نیست و مشمول اطلاق ماده 4قانون صدرالذکر است.