نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۳۵۰

مطابق ماده 10قانون آیین دادرسی کیفری بزهدیده شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان میگردد و چنانچه تعقیب مرتکب را درخواست کند »شاکی« و هرگاه جبران ضرر و زیان وارده را مطالبه کند »مدعی خصوصی« نامیده میشود.در جرایم منافی عفت آیا زوجین نسبت به یکدیگر و نیز برادر و خواهر نسبت به یکدیگر میتوانند به عنوان شاکی خصوصی طرح شکایت کنند؟

مطابق ماده 10قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392بزهدیده شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان میشود و چنانچه تعقیب مرتکب را درخواست کند» ،شاکی« نامیده میشود .ضرر و زیان ناشی از جرم نیز طبق ماده 14قانون مذکور ،اعم است از ضرر و زیان مادی و معنوی و منافع ممکنالحصول ناشی از جرم .طبق تبصره 1این ماده زیان معنوی عبارت از صدمات روحی یا هتک حیثیت و اعتبار شخصی ،خانوادگی یا اجتماعی است؛ بنابراین در جرایم منافی عفت ،همسر )زوج یا زوجه( و پدر یا مادر میتوانند عنوان شاکی را داشته باشند، ولی برادر یا خواهر به لحاظ آنکه در طبقه دوم خویشاوندان است ،نمیتواند این عنوان را داشته باشد؛ مگر آنکه بستگان نزدیکتری )پدر ،مادر ،همسر( وجود نداشته باشد .با این حال تشخیص مصداق بر عهده مرجع قضایی رسیدگیکننده است. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه