نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۳۱۵

اگر شخصی بعد از صدور حکم قطعی در جرایم تعزیری توبه واقعی کند و بر دادگاه ثابت شود ،آیا دادگاه میتواند به استناد ظاهر ماده 118قانون مجازات اسلامی مصوب 1392همچنان بر ادامه مجازات وی اصرار داشته باشد؟ آیا مفهوم ماده 118آن است که توبه واقعی در جرایم تعزیری بعد از صدور حکم قطعی تاثیری در مجازات محکوم ندارد؟ یا دادگاه در این گونه مواقع باید تلاش کافی نماید تا توبه کننده واقعی و غیر واقعی را تمیز دهد، آیا در صورت وجود شبهه حکمی در شمول حکم ماده 118قانون مذکور بر توبه بعد از قطعیت حکم ،دادگاه میتواند طبق حدیث شریف نبوی »ان یخطی فی العفو خیر من ان یخطی فی العقوبه« عمل نماید یا این حدیث شریف از موضوع متنازع فیه خروج موضوعی دارد ؟

مستنبط از ماده 118قانون مجازات اسلامی مصوب 1392این است که در جرایم تعزیری و در اعمال مقررات ماده 115قانون مذکور ،مرتکب باید پیش از صدور حکم قطعی )پیش از قطعیت حکم( توبه کند و ادله مربوط به توبه را نیز تا پیش از قطعیت حکم به مقام قضایی اعم از مقام تعقیب یا رسیدگی ارائه کند. چنانچه مرتکب پیش از قطعیت حکم توبه کرده و ادله مربوط به توبه را نیز مطابق ماده 118قانون مجازات اسلامی تا پیش از قطعیت حکم به مقام قضایی رسیدگیکننده ارائه کند ،در هر مرحله از مراحل دادرسی اعم از بدوی ،تجدیدنظر و فرجام میتواند اعمال مقررات توبه را ولو به طور مکرر درخواست کند .بر این اساس ،اعلام توبه متهم در جرایم مستوجب تعزیر پس از قطعیت حکم در قانون پیشبینی نشده است و مرجع قضایی در این خصوص با تکلیفی مواجه نیست و فقط میتواند عفو مجرم را توسط رییس قوه قضاییه از مقام رهبری درخواست کند. روح اله رئیسی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه