نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۲۹۲

به موجب مواد 560و 562قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( هر گونه حفاری و کاوش باید با اجازه میراث فرهنگی باشد .در یک پرونده قضایی افرادی به لحاظ حفاری غیر مجاز تحت تعقیب قرار گرفتهاند و بر اساس تشخیص مقام قضایی ،برای کشف حقیقت و صیانت از آثار فرهنگی و دفینههای موجود و بیت المال ،اقدام به حفاری و کاوش لازم است. -1آیا مقام قضایی نیز با توجه به مواد ذکر شده میبایست همانند دیگر افراد برای حفاری از میراث فرهنگی مجوز اخذ کند؟ -2در صورتی که پاسخ مثبت باشد ،آیا مواد ذکر شده شامل مناطقی است که به ثبت میراث فرهنگی رسیده است یا اینکه مناطق ثبت نشده را هم شامل میشود؟

اولاً و ثانیاً ،اصولاً بازپرس در انجام تحقیقات مقدماتی تابع اصل آزادی تحصیل دلیل بوده و لذا هرگونه اقدام تحقیقی از سوی بازپرس جهت کشف حقیقت مجاز است؛ با این وجود اقدام تحقیقی مستلزم حفاری در اماکن و محوطههای تاریخی ،اعم از اینکه در آثار ملی ثبت شده باشند یا چنین نباشد ،به منظور جلوگیری از تزلزل بنیان این آثار و جلوگیری از هرگونه خرابی و لطمه به آنها ،باید با نظارت و هدایت کارشناسان و متخصصین سازمان میراث فرهنگی انجام شود و اگر سازمان مذکور حاضر به معرفی کارشناسان خود نشود ،مقام قضایی میتواند از دیگرکارشناسان امر استفاده کند.