نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۲۹۰

-1بعد از صدور کیفرخواست اصحاب دعوی و وکیل مربوط در جلسه رسیدگی دادگاه کیفری دو حاضر شودو پس از طی تشریفات قانونی ،به متهم اتهام تفهیم میشود و متعاقبا آخرین دفاع هم اخذ میگردد .دادگاه قرائن و امارات مندرج در پرونده محاکماتی را مفید علم قضایی ندانسته و مبادرت به صدور رأی بر برائت متهم میکند شاکی نسبت به رأی برائت اعتراض میکند: -1در صورتی که دادگاه تجدیدنظر با همان امارات و قرائن قبلی عقیده به محکومیت متهم داشته باشد ،آیا تفهیم اتهام و آخرین دفاع انجام شده در دادگاه نخستین مکفی است یا الزاماً بایستی در مرحله تجدید نظر هم به متهم اتهام تفهیم و آخرین دفاع اخذ شود؟ -2با توجه به بخشنامه شماره 9000/66868/600مورخ 1398/6/3رئیسمحترم قوه قضاییه که دادگاههای تجدید نظر را از رعایت وقت رسیدگی موضوع بند »ث« ماده 450قانون آیین دادرسی کیفری معاف دانسته استف آیا میتوان با تمسک به این بخشنامه در این فقره از معافیت از وقت رسیدگی استفاده کرد؟

-1لزوم یا عدم لزوم تفهیم اتهام و دلایل آن برای استماع دفاعیات متهم توسط دادگاه تجدید نظر استان موضوع بند »ب« ماده 451قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392حسب مورد متفاوت است؛ در مواردی که شاکی خصوصی یا دادستان از حکم برائت تجدید نظرخواهی کرده باشند ،در صورت وجود دلایل کافی و توجه اتهام به متهم ،تفهیم اتهام و دلایل آن الزامی است و در صورتی که دادگاه تجدید نظر عقیده بر محکومیت متهم داشته باشد ،آخرین دفاع وی نیز باید اخذ شود؛ اما در مواردی که متهم )محکوم( از رأی محکومیت خود تجدید نظرخواهی کرده باشد ،چون رسیدگی دادگاه تجدید نظر در محدوده تجدید نظرخواهیِ به عمل آمده از سوی محکوم صورت میگیرد ،در این حالت تفهیم اتهام و دلایل آن موضوعیت ندارد. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه