مرکز حقوقی راهبردوابسته به اندیشکده راهبرد اقتصاد
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۲۸۲

تاریخ نظریه:

استعلام

با توجه به دستورالعمل مورخ 1400/2/28ریاست محترم قوه قضاییه در خصوص نحوه انتشار احکام دادگاهها و برگزاری دادگاه علنی و بر حسبابهامات موجود در این دستورالعمل ،خواهشمند است در خصوص پرسشهای زیر اعلام نظر فرمایید: -1منظور از دادگاه مقرر در ماده یک دستورالعمل ،دادگاه بدوی است یا صادرکننده حکم قطعی؟ -2آیا برابر ماده یک دستورالعمل دادگاه باید در حکم خود تکلیف انتشار یا عدم انتشار را مشخص کند؟ -3منظور از مقامات عالی قضایی در تبصره ماده یک دستورالعمل یادشده چیست؟ -4بار مالی و هزینه انتشار حکم بر عهده کیست؟ -5آیا انتشار نام قاضی یا قضات صادرکننده رأی لازم است؟

پاسخ اداره کل حقوقی

1و -2اولاً ،منظور از دادگاه در ماده یک دستورالعمل نحوه انتشار احکام دادگاهها و برگزاری دادگاه علنی مصوب 27/2/1400رئیس قوه قضاییه ،دادگاه صادرکننده حکم قطعی است. ثانیاً ،انتشار حکم قطعی موضوع ماده 36قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و تبصره آن منوط به تصریح در دادنامه صادره است .در موارد الزام قانونی به انتشار ،در صورت عدم تصریح در حکم ،قاضی اجرای احکام مکلف است مراتب را به دادگاه صادرکننده حکم قطعی اعلام و تقاضای تعیین تکلیف کند. -3منظور از »مقامات عالی قضایی« مندرج در تبصره یک ماده یک دستورالعمل صدرالذکر ،مقامات عالی قضایی مربوط است که حسب مورد در سطح استان ،رئیس کل دادگستری استان و در سطح کشور ،دادستان کل کشور است. -4برابر ملاک ماده 560قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و تبصره 2ماده 21آییننامه راجع به نحوه اجرای مجازاتهای تکمیلی موضوع ماده 23قانون مجازات اسلامی مصوب 26/11/1393رئیس قوه قضاییه، هزینه انتشار آگهی حکم محکومیت قطعی در جرایم موضوع ماده 36قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و دستورالعمل یاد شده ،توسط اداره امور مالی دادگستری محل پرداخت میشود .مفاد ماده 215قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392مؤید این معناست. -5مشخصات قاضی صادرکننده حکم هرچند بخشی از دادنامه است؛ اما از آنجایی که برابر ماده 36قانون مجازات اسلامی مصوب » 1392حکم محکومیت قطعی« و نه دادنامه باید منتشر شود ،لذا در فرض سؤال ضرورتی به انتشار نام و مشخصات دادرس صادرکننده رأی وجود ندارد .حکم مقرر در ماده 21آییننامه راجع به نحوه اجرای مجازاتهای تکمیلی موضوع ماده 23قانون مجازات اسلامی مصوب 26/11/1393رئیس قوه قضاییه ،مبنی بر انتشار مفاد حکم موضوع ماده 36یاد شده ،مؤید این دیدگاه است.
نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۲۸۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۳۰ | مرکز حقوقی راهبرد