نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۲۶

-1در دادنامه بدوی حکم به بیحقی یا بطلان دعوی خواهان صادر شده و خواهان نسبت به رأی در فرجه قانونی اعتراضکرده و بعد از ثبت دادخواست تجدیدنظرخواهی و مشخص شدن شعبه تجدیدنظر ،خواهان بدوی با تقدیم لایحهای خطاب به دادگاه تجدیدنظر ،دعوی اولیه خود را مسترد میکند .حال اقدام دادگاه تجدیدنظر چه میتواند باشد؟ -2در بعضی موارد در خصوص قبول واخواهی یا تجدیدنظرخواهی که از طرف معترض خارج از فرجه قانونی تقدیم دفتر دادگاه بدوی شده ،محکمه بدوی بدون بررسی موضوع یا با استدلال ناصواب اعتراض را موجه و در فرجه تلقی میکند و پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال میدارد آیا دادگاه تجدیدنظر مکلف به رسیدگی به تجدیدنظرخواهی می باشد است؟

-1اولاً ،در صورت استرداد دعوای بدوی از جانب تجدیدنظرخوانده )خواهان( در مرحله تجدیدنظر که حکم به نفع او صادر شده است ،دادگاه تجدیدنظر ضمن نقض حکم بدوی ،طبق بند »ج« ماده 107قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379اقدام میکند .بدیهی است شرایط مقرر در بند مذکور در این مرحله نیز باید رعایت شود. ثانیاً ،در فرضی که خواهان بدوی تجدیدنظرخواهی نموده ،این بدان معنا است که دعوای وی در مرحله بدوی از نظر شکلی یا ماهیتی رد شده است و استرداد دعوای مردود غیر ممکن است؛ از این رو در مرحله تجدیدنظر به استناد ماده 363این قانون تجدیدنظرخواه میتواند دادخواست تجدیدنظرخواهی خود را مسترد سازد. -2برابر ماده 340قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379دادگاه صادرکننده رأی تجدیدنظرخواسته در صورتی که عذر اعلام شده از سوی تجدیدنظرخواه را موجه تشخیص دهد ،نسبت به پذیرش دادخواست تجدیدنظر اتخاذ تصمیم میکند .مقنن راجع به قابل تجدیدنظرخواهی بودن این تصمیم دادگاه بدوی سکوت کرده است؛ بنابراین با عنایت به عمومات قانونی به ویژه ماده 332قانون یاد شده ،تصمیم مزبور قابل تجدیدنظرخواهی نیست و بدون تجدیدنظرخواهی نیز دلیلی بر مداخله دادگاه تجدیدنظر و اتخاذ تصمیمی بر خلاف تصمیم قطعی دادگاه بدوی وجود ندارد .ضمن ًا گرچه تصمیمات دادگاهها باید موجه و مستدل باشد ،ولی عدم ذکر علت موجه بودن عذر در تصمیم دادگاه بدوی نیز مجوزی برای مداخله دادگاه تجدید نظر نیست. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه