نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۶۵۶

چنانچه دعوای خواهان بدوی در شورای حل اختلاف به صدور قرار رد یا عدم استماع دعوا منجر شود و صرفاً توسط خواهان بدوی مورد تجدید نظرخواهی قرار گیرد و دادگاه عمومی حقوقی به عنوان مرجع تجدید نظر تشخیص دهد که تجدید نظرخواهی خواهان بدوی راجع به نقض قرار وارد است؛ اما باید حکم بر بیحقی وی صادر میشد؛ آیا دادگاه عمومی حقوقی میتواند با نقض قرار صادره حکم بر بیحقی خواهان صادر کند؟ آیا این امر نوعی تشدید وضعیت تجدید نظرخواه محسوب نمیشود؟ آیا میتوان مستفاد از ماده 349قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379چنین اقدامی را ممنوع دانست؟

وفق ماده 27قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1394چنانچه مرجع تجدید نظر ،آرای صادره را نقض نماید ،رأساً مبادرت به صدور رأی میکند .مقصود از »آراء« اعم از حکم یا قرار است .این حکم خاصی است که مقنن برای تجدید نظر از آرای شوراهای حل اختلاف مقرر کرده است .در نتیجه ،دادگاه عمومی در مقام رسیدگی تجدید نظر نسبت به قرار شورای حل اختلاف مبنی بر رد یا عدم استماع دعوا ،در صورت نقض و عقیده به صدور حکم بر بیحقی خواهان آنگونه که در فرض استعلام آمده است ،بهویژه با توجه به تفاوت بین قرار و حکم و آثار قانونی مترتب بر هر یک از این دو قسم تصمیم قضایی رأساً رسیدگی ماهوی نموده و انشاء رأی میکند و صرفنظر از آنکه حکم مقرر در ماده 353قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379راجع به دادگاههای تجدید نظر استان است و قابل تسری به مرجع تجدید نظر آرای شوراهای حل اختلاف )دادگاههای عمومی( نمیباشد ،فرض سؤال مغایرتی با حکم این دکتر احمد محمدی باردئی ماده ندارد. مدیر کل حقوقی قوه قضاییه