استعلام
در پرونده کیفری که علیه کارمندان و مدیران شهرداری مطرح گردیده است بر اساس ماده 603از کتاب پنجم
مجازات اسلامی که بیان میدارد؛ هر یک از کارمندان و کارکنان و اشخاص عهدهدار وظیفه مدیریت و سرپرستی
در وزارتخانهها و ادارات و سازمانهای مذکور در ماده ...598برای خود و دیگری نفعی منظور دارد به تادیه دو
برابر وجوه و منافع حاصله از این طریق محکوم میشود و در صورتی که عمل وی موجب تغییر در مقدار و ...گردد
به حق حبس از 6ماه تا 5سال و یا مجازات نقدی از 3تا 30میلیون ریال نیز محکوم خواهند شد و قانونگذار
در ماده معنونه بدواً از کلمه تادیه استفاده نموده است و در ادامه از کلمه مجازات نقدی با توجه به شرایط صدر
ماده ذکر نموده است و همین طور ذینفع در خصوص محل پرداخت تادیه با توجه به اینکه شهرداری نهاد عمومی
و غیردولتی است مطلبی عنوان ننموده است:
-1تادیه دو برابر وجوه مجازات محسوب میگردد یا ردمال برده شده از بابت خسارت که میبایست اعاده گردد؟
-2پرداخت مبلغ مذکور با توجه به اینکه ذینفع شهرداری است میبایست به حساب شهرداری واریز گردد یا
صندوق دولت؟
- 3چنانچ تادیه دو برابر وجوه از باب مجازات نباشد رد مال برده شده از بابت تضییع حقوق باشد در صورت
مشارکت کارمند و کارکنان و اشخاص عهدهدار وظیفه مدیریت یا سرپرستی مانند مسئول درآمد ،کارشناس
عوارض و شهردار یا سرپرست شهرداری باشد نحوه تأدیه پرداخت هر یک مستقلاً از کل مبلغ است یا به تناسب
افراد دخیل در مسائل فوق هر یک ،یک سوم از دو برابر مبلغ که میبایست تادیه گردد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
1و -2مقنن ارتکاب رفتارهای موضوع ماده 603قانون مجازات اسلامی مصوب ،1375توسط افراد مندرج در
این ماده را جرم محسوب کرده است و مرتکب در قسمت اول این ماده »به تأدیه دو برابر وجوه و منافع حاصله
از این طریق« محکوم میشود؛ لذا پرداخت »دو برابر وجوه و منافع حاصله« جزای نقدی محسوب و ماهیت
مجازات را دارد و مشمول مقررات مربوط به وصول جزای نقدی است؛ یعنی به حساب مخصوصی که مربوط به
خزانهداری است واریز میشود )در ماده 118قانون پنج ساله ششم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری
اسلامی ایران 1396-1400این موضوع تصریح شده است( .لازم به ذکر است در فرض سؤال ،چنانچه شهرداری
با عنایت به ماده 10قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392از وقوع این جرم متحمل ضرر و زیان شود،
میتواند جبران ضرر و زیان وارده را مطالبه کند.
-3همانطور که اعلام شد حکم به »تأدیه دو برابر وجوه و منافع حاصله« در ماده 603قانون مجازات اسلامی
مصوب 1375ماهیت مجازات را دارد و در صورتیکه چند نفر از افراد مندرج در این ماده به شراکت ،مرتکب
جرم موضوع این ماده شوند ،با عنایت به ماده 125قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392مجازات هر یک همان
مجازات فاعل مستقل آن جرم است
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه