استعلام
-1آیا تبصره ماده مذکور مطلق است و شامل موارد جرایم تعزیری و حدی همجنس میشود؛ اعم از این که چند
جرم تعزیری در یک واقعه و با رفتار واحد به همراه یک جرم حدی همجنس ارتکاب یافته باشد یا در چند واقعه
و رفتار غیر واحد انجام شده باشد و یا صرفاً شامل مواردی است که جرم تعزیری و جرم حدی همجنس در یک
واقعه و با یک رفتار انجام گرفته باشد؟
-2اگر فردی مرتکب زنای مستوجب حد جلد شود و پیش از اجرای حد ،مرتکب عمل منافی عفت از قبیل تقبیل
و مضاجعه با زنی دیگر شود که مستوجب تعزیر است ،آیا با توجه به عدم اجرای حد جلد در فاصله ارتکاب دو
فعل ،مستوجب دو مجازات حدی و تعزیری خواهد بود یا صرفاً مجازات زنا باید بر او اعمال شود؟
-3آیا بین تبصره 2ماده 132قانون مجازات اسلامی و تبصره ماده 135همان قانون تعارض وجود دارد؟
-4در جرم حدی زنای جلدی اگر مردی با چند زن زنا کند یا با یک زن چند بار زنا کند تنها صد ضربه شلاق
زده میشود .حال اگر با یک زن زنا کند و با زنی دیگر رابطه نامشروع مادون زنا داشته باشد ،آیا علاوه بر حد
تعزیر هم میشود؟
-5با توجه به تبصره ماده 639و مواد 697 ،650 ،634و 701قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375
و مواد 242 ،222 ،200و 252قانون مجازات اسلامی مصوب 1392آیا تبصره ماده 135قانون مجازات
اسلامی مصوب 1392ناسخ حکم مواد یادشده ذیلالذکر و بر آنها حاکم است؟
الف -نبش قبر و جماع با میت )مواد 637قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375و 222قانون مجازات
اسلامی مصوب (1392
ب -تشویق به فساد و فحشا یا فراهم کردن موجبات آن و قوادی )مواد 639قانون مجازات اسلامی )تعزیرات(
مصوب 1375و 242قانون مجازات اسلامی مصوب (1392
پ -شهادت دروغ در تعزیرات و حدود و قصاص و دیات )تبصره ماده 650قانون مجازات اسلامی )تعزیرات(
مصوب 1375و ماده 200قانون مجازات اسلامی مصوب (1392
ت -شرب خمر متجاهراً و به نحو علنی در اماکن و معابر و مجامع عمومی )مواد 701قانون مجازات اسلامی
)تعزیرات( مصوب 1375و 265قانون مجازات اسلامی مصوب (1392
ث -افتراء و قذف )مواد 697قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375و 252قانون مجازات اسلامی
مصوب .(1392
پاسخ اداره کل حقوقی
جناب آقای توکلیکیا
رئیس محترم حوزه قضایی بخش صالحآباد تربت جام )خراسان رضوی(
با سلام و دعای خیر؛
بازگشت به استعلام شماره /22ص مورخ 1400/2/6به شماره ثبت وارده 149مورخ ،1400/2/20
نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود:
-1تبصره ماده 135قانون مجازات اسلامی مصوب 1392ناظر به تعدد جرایم حدی و تعزیری است که جرم
حدی از جنس جرم تعزیری میباشد؛ اعم از اینکه این جرایم در یک واقعه )همزمان( ارتکاب یافته باشند یا مربوط
به یک واقعه نباشد و در زمانهای مختلف ،فردی مرتکب دو جرم حدی و تعزیری همجنس شود.
-2اعمال مقررات تبصره ماده 135قانون مجازات اسلامی مصوب 1392مادامی است که حکم قطعی در خصوص
جرایم حدی و تعزیری که از یک جنس باشند ،صادر نشده است؛ یعنی دادگاه در مقام صدور حکم تعدد دو جرم
حدی و تعزیری همجنس است؛ لذا در فرض سؤال که جرم تعزیری بعد از صدور حکم محکومیت جرم حدی
ارتکاب یافته است ،موضوع خارج از شمول تبصره ماده 135قانون مجازات اسلامی است و با صدور حکم
محکومیت در خصوص جرم تعزیری ،هر دو مجازات )حدی و تعزیری( اجرا میشود.
-3تبصره 2ماده 132قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و تبصره ماده 135این قانون مغایرتی با هم ندارند؛
زیرا تبصره 2ماده 132مربوط به تعدد جرایم حدی است که در راستای هم و در یک واقعه باشند؛ در حالیکه
تبصره ماده 135قانون مذکور ناظر به تعدد جرایم حدی و تعزیری است که از یک جنس باشند؛ بنابراین تعارضی
بین مقررات دو تبصره یادشده وجود ندارد و هر کدام در جای خود مورد استناد قرار میگیرد.
-4اگر فردی با یک زن مرتکب زنا شود و با زنی دیگر رابطه مادون زنا داشته باشد ،چون جرم حدی از جنس
جرم تعزیری است ،طبق تبصره ماده 135قانون مجازات اسلامی فقط به مجازات حدی )زنا( محکوم میشود.
)ارتکاب جرایم حدی و تعزیری با دو زن به شرحی که اعلام شد ،تأثیری در قضیه ندارد(.
-5با توجه به اینکه اعمال مقررات تبصره ماده 135قانون مجازات اسلامی مصوب 1392به تصریح این تبصره
مشروط و منوط به این است که جرم حدی از جنس جرم تعزیری باشد و چون در هیچکدام از بندهای »الف« تا
»ث« فرض سوال ،جرم حدی از جنس جرم تعزیری بیانشده در همان بند نیست ،لذا تعدد جرایم اشارهشده در هر
یک از بندهای مذکور ،از شمول تبصره ماده 135قانون مجازات اسلامی خارج است و هر دو مجازات حدی و
تعزیری اجرا میشود) .مشمول صدر ماده 135قانون مجازات اسلامی میباشند(؛ بنابراین تبصره اخیرالذکر ناسخ
مواد قانونی اشارهشده در این پرسش نیست .به عنوان مثال در بند »الف« چون جرم زنا موضوع ماده 222قانون
مجازات اسلامی از جنس جرم تعزیری موضوع ماده 634قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375یعنی
)بزه نبش قبر بدون مجوز مشروع( نیست ،در صورت ارتکاب این دو جرم که یکی حدی و دیگری تعزیری است،
به لحاظ اینکه از یک جنس نیستند ،موضوع خارج از شمول تبصره ماده 135قانون مجازات اسلامی بوده و
مرتکب به هر دو مجازات حدی و تعزیری مقرر در قانون محکوم میشود.