نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۳۸۲

مستفاد از شق پایانی ماده ) (9قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب سال 1362 با اصلاحات بعدی ،سازمان اوقاف در تمامی دعاوی مرتبط با موقوفات عامه و اماکن مذهبی اسلامی ،از پرداخت هزینههای دادرسی ،ثبتی و اجرایی معاف است .چنانچه دعوای مطروحه راجع به اراضی و املاک موقوفه ،به محکومیت دستگاه دولتی طرف اختلاف منجر شود ،با عنایت به معافیت قانونی سازمان اوقاف از پرداخت هزینه دادرسی ،خواهشمند است ضمن انطباق موضوع با قوانین و مقررات موضوعه ،در خصوص وجاهت قانونی محکومیت خوانده دعوی به پرداخت هزینه دادرسی به صندوق دولت ،اعلام نظر فرمایید.

اولاً ،معافیت سازمان اوقاف و امور خیریه ،موقوفات عام ،بقاع متبرکه ،اماکن مذهبی ،مدارس علوم دینی و مؤسسات و بنیادهای خیریه از پرداخت هزینه دادرسی در موارد مذکور در ماده 9قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1362با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون استفساریه ذیل تبصره این ماده مصوب 1379به قوت و اعتبار خود باقی است .ثانیاً ،وفق بند 23ماده 3قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373با اصلاحات و الحاقات بعدی ،در موارد معافیت دستگاههای دولتی و مؤسسات عمومی و نهادهای انقلاب از پرداخت هزینه دادرسی و صدور حکم به نفع آنها ،دادگاهها مکلفند هزینه دادرسی را از محکومعلیه در صورتی که مقصر باشد ،وصول و به حساب درآمدهای دادگستری به خزانه واریز نمایند. بنا به مراتب یادشده ،در فرض سؤال ،صرف دولتی بودن خوانده از موجبات خروج آن از حکم مقرر در بند 23 ماده 3اخیرالذکر نمیشود و چنانچه قیود مندرج در بند یادشده احراز شود ،دادگاه باید در حکم خود بر الزام محکومعلیه به پرداخت هزینه دادرسی تصریح کند. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه