استعلام
-1همان گونه که مسنحضرید در تبصره 2ماده 3قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغءها مصوب 1374با
اصلاحات و الحاقات بعدی ،برای صدور هر گونه مجوز از جمله پروانه ساختمانی بدون رعایت الزامات مقرر در
این قانون ،ضمانت اجرای ابطال مجوز صادره و محکومیت به پرداخت جزای نقدی و یا انفصال دائم از خدمات
دولتی و شهردارها به شرح مذکور در این تبصره پیشبینی شده است؛ پرسش این است که ابطال مجوز صادره
توسط محکمه کیفری و به همراه تعیین جزای نقدی صورت میگیرد یا ابطال مجوز مستلزم طرح دعوای حقوقی
از سوی اداره جهاد کشاورزی است؟
-2در صورت صدور قرار موقوفی تعقیب نسبت به بزه تغییرکاربری ،آیا اداره جهاد کشاورزی میتواند از طریق
طرح دعوای حقوقی ،قلع و قمع اعیانی و اعاده وضع زمین به حالت کشاورزی را درخواست کند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1با عنایت به اینکه در ماده ) 3اصلاحی (1/8/1385قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها ،تغییر
کاربری غیر مجاز و بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره یک ماده یک این قانون واجد وصف مجرمانه
اعلام شده و در تبصره 2ماده 3تصریح شده است» :هریک از کارکنان دولت و شهرداریها و نهادها که در اجرای
این قانون به تشخیص دادگاه صالحه تخطی نموده باشند ،ضمن ابطال مجوز صادره به جزای نقدی از یک تا سه
برابر بهای اراضی و باغها به قیمت روز زمین با کاربری جدید که مورد نظر متخلف بوده است و در صورت
تکرار علاوه بر جریمه مذکور به انفصال دائم از خدمات دولتی و شهرداریها محکوم خواهند شد« ،دادگاه
رسیدگیکننده به رفتار مجرمانه در صورت احراز ارتکاب جرم ،مکلف است وفق این تبصره به ابطال مجوز و
تعیین جزای نقدی تصریح کند؛ بنابراین ،موکول کردن ابطال مجوز به طرح دعوای حقوقی از جانب اداره کشاورزی
منطبق با قانون نیست.
-2چنانچه تعقیب امر کیفری به یکی از جهات قانونی موقوف شود ،صدور این قرار به منزله انتفای قلع و قمع
مستحدثات غیر مجاز نیست و اشخاص ذیسمت میتوانند از طریق طرح دعوای حقوقی به استناد ماده 3قانون
حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی ،قلع و قمع اعیانی و اعاده وضع
زمین کشاورزی به حالت سابق را درخواست کنند .بنابراین ،در صورت اقامه دعوا از سوی اشخاص ذیسمت،
رسیدگی و صدور حکم بر اساس ماده 3قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها منع قانونی ندارد .ملاک ماده
113قانون مجازات اسلامی مصوب 1392نیز مؤید این استنباط است.
دکتر احمد محمدی باردئی
معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه