نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۲۴۹

با عنایت به اینکه قانونگذار در تبصره 3ماده 25قانون مجازات اسلامی مصوب 1392مقرر میدارد »در عفو و آزادی مشروط اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدتهای فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع میشود .محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم می گردد« .با عنایت به تبصره مذکور و اینکه در برخی از موارد ،محاکم در آراء خود حکم به تعلیق مجازاتهای حبس مینمایند ،خواهشمند است اعلام فرمایید آیا محکومعلیه در مدت زمان تعلیق نیز مشمول مجازات تبعی محرومیت از حقوق اجتماعی میشود یا خیر و امکان صدور گواهی سوء پیشینه برای وی وجود دارد؟

با توجه به ماده 25قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392در محکومیتهای موضوع این ماده صرفاً پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان ،آثار تبعی یعنی محرومیت از حقوق اجتماعی به شرح مقرر در ماده 26آن قانون اعمال میشود؛ در غیر این موارد از جمله در مجازات تعلیقی چون نص صریحی برای اعمال مجازات تبعی وجود ندارد و سلب حقوق اجتماعی به عنوان حقوق بنیادین مقرر در قانون اساسی نیاز به نص صریح قانون دارد و از طرفی توجه به تبصره 3ماده 25مذکور که به اعمال مجازات تبعی در زمان قبل از انقضاء و اتمام مدت آزادی مشروط و شمول عفو تصریح مینماید و در مورد مدت تعلیق ساکت است و اصل بر عدم اعمال این نوع مجازات است ،بنابراین درزمان تعلیق مجازات اصلی ،مجازاتهای تبعی قابل اعمال نمیباشد .قابل ذکر است بند »ث« ماده 134اصلاحی 1399قانون مجازات اسلامی که مقرر داشته است تعلیق مجازات در حکم اجرا است ناظر به نحوه اعمال مقررات تعدد است و در سایر موارد از ملاک آن به خصوص به ضرر محکومعلیه و برای اعمال مجازات تبعی که اصل بر عدم آن است قابلیت استناد ندارد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه