استعلام
-1در مواردی که رأی صادره غیابی است ،آیا قاضی اجرای احکام کیفری میتواند پرونده را در راستای بند
»ب« ماده 10قانون مجازات اسلامی به دادگاه صادر کننده حکم ارسال کند یا با عنایت به ذکر عبارت »دادگاه
صادر کننده حکم قطعی« در این بند پس از واخواهی محکوم ،دادگاه در این خصوص اتخاذ تصمیم میکند؟
-2در مواردی که پروندههای متعدد محکوم در راستای ماده 510قانون آیین دادرسی کیفری جهت ادغام آراء
به دادگاه بدوی ارسال میشود آیا رای صادر شده قابل تجدید نظرخواهی است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1نظریه اکثریت کمیسیون آیین دادرسی کیفری ) :(1بند »ب« ماده 10قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
ناظر به »آراء قطعی و لازمالاجرا« است و نسبت به آراء غیابی که فاقد وصف قطعیت است ،اعمال نمیشود؛ با
این وجود ،در مواردی که پس از وقوع جرم ،قانونی مبنی بر تخفیف مجازات وضع شود؛ نظیر قانون کاهش
مجازات حبس تعزیری مصوب ،1399آراء غیابی مشمول صدر ماده 10قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
)تا صدور حکم قطعی( است .لذا قاضی اجرای احکام باید در اجرای صدر ماده 10این قانون ،پرونده را نزد
دادگاه صادرکننده ارسال کند.
نظریه اقلیت کمیسیون آیین دادرسی کیفری ) :(1با عنایت به عبارات »حکم قطعی لازمالاجرا« ذیل ماده 10
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و »دادگاه صادرکننده حکم قطعی« در بند »ب« این ماده ،اصلاح حکم و
تخفیف مجازات ،ناظر به احکام قطعی لازمالاجراست و پیشبینی اجرای احکام غیابی در تبصره 2ماده 406
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392که به متهم ابلاغ قانونی شده و در مهلت قانونی نسبت به آن ،واخواهی
یا درخواست تجدید نظر یا فرجام نشده باشد ،امری استثنایی است .بنابراین چون حکم غیابی قطعی محسوب
نمیشود ،از شمول بند »ب« ماده 10قانون مجازات اسلامی خارج است .بدیهی است چنانچه حکم غیابی به متهم
ابلاغ واقعی شده و در مهلت قانونی نسبت به آن واخواهی یا درخواست تجدید نظر یا فرجام نشود یا درخواست
تجدید نظر یا فرجام آن رد شده باشد ،به لحاظ قطعی شدن ،مشمول بند »ب« ماده 10قانون یادشده است.
-2با توجه به اینکه در ماده 510قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392به قطعیت یا قابلیت تجدید نظرخواهی
و فرجام نسبت به حکم واحد صادره در اجرای ماده مزبور تصریح به عمل نیامده است ،در خصوص این مورد
باید به قواعد عام حاکم بر تجدید نظرخواهی یا قابلیت فرجام نسبت به آرای دادگاهها رجوع شود و لذا با لحاظ
مواد 428 ،427و 443قانون فوقالذکر ،آرای دادگاههای کیفری قابل تجدید نظر و فرجام و آرای صادره از
سوی دادگاه تجدید نظر )در خصوص موضوع ماده 510قانون صدرالذکر( قطعی است.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه