نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۱۳۲

در موارد قصور در امر پزشکی منجر به فوت غیر عمد متوفی و یا به صورت کلی تمامی موارد قتل غیر عمد نانچه تمامی اولیاء دم نسبت به شکایت از محکوم علیه اقدام ننمایند ولکن بیمه محکوم ،دیه را به صورت کامل واریز نماید آیا به صرف درخواست تمامی اولیاء دم در مرحله اجرای حکم )ولو آن اشخاصی که شکایت نکرده اند( اجرای احکام ملزم به پرداخت دیه به نسبت سهم به ایشان می باشد یا باید نسبت به پرداخت دیه به نسبت سهم به ایشان می باشد یا باید نسبت به پرداخت دیه به اولیاء دمی که شکایت کرده اند به نسبت سهم ایشان اقدام نماید؟ در صورت فرض دوم باقی مانده دیه باید به حساب بیمه عودت گردد یا در حساب سپرده دادگستری باقی بماند. در صورتی که باقی مانده دیه در حساب دادگستری باقی بماند آیا اجرای احکام وظیفه ای در خصوص آگاه سازی نسبت به واریز دیه )در مواردی که اولیاء دم از واریز دیه اطلاع ندارند( و ارشاد اولیاء دم به ثبت شکایت دارد یا خیر؟

اولاً ،دیه از حقوقالناس است و با توجه به قسمت دوم بند »ب« ماده 9و ماده 11قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و نیز ماده 12همین قانون و همچنین مستند به مواد 450و 452قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392صدور حکم به پرداخت دیه بدون مطالبه صاحبان حق )و در فرض استعلام در حق اولیای دمی که مطالبه و شکایت نکردهاند( ،فاقد مجوز قانونی است. ثانیاً ،اگرچه که صدور حکم به پرداخت دیه نفس متوقف بر مطالبه همه اولیای دم است ،اما در فرضی که دادگاه به این امر توجه نداشته و حکم به پرداخت دیه نفس به صورت کامل داده و این حکم قطعی شده است ،با هدف پرهیز از توالی مماطله در رسیدگی ،اجرای حکم تحت نظر دادگاه و استیفای حق ورثه بدون اشکال به نظر میرسد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه