نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۱۱۱

از انجاییکه سابق بر این به موجب ماده 2قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1377شرط جلب و بازداشت محکومعلیه) ،عدم دسترسی به مال محکومعلیه( بود و بر این اساس اجرای احکام نسبت به تحقیق راجع به اموال محکومعلیه اقدام مینمود ،لیکن در حال حاضر به موجب ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394این قید حذف و در صورتیکه محکومعلیه ظرف 30روز پس از ابلاغ اجراییه ،دعوی اعسار اقامه نکرده باشد ،جلب و بازداشت خواهد شد ،علیهذا با توجه به سیاق و نحوه نگارش ماده 3اخیر ،آیا در حال حاضر ضرورتی به تحقیق پیرامون وجود مال یا اموال متعلق به محکومعلیه هست یا صرف عدم اقامه دعوی اعسار ظرف 30روز پس از ابلاغ اجراییه ،امکان جلب و بازداشت محکومعلیه را فراهم خواهد کرد؟

با عنایت به اینکه به موجب ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیت¬های مالی مصوب ،1394چنانچه محکومعلیه تا سی روز پس از ابلاغ اجراییه ضمن ارائه صورت کلیه اموال خود ،دعوای اعسار خویش را اقامه کرده باشد، حبس نمیشود؛ بنابراین هرگاه محکومعلیه به تکلیف قانونی خود عمل نکند و از فرصت و امتیاز قانونی نیز برای تقدیم دادخواست اعسار استفاده نکند ،امکان بازداشت وی برابر ماده 3قانون اخیرالذکر فراهم میباشد و عدم استفاده محکومله از اختیار مقرر در ماده 2این قانون مبنی بر تقاضای شناسایی اموال محکومعلیه ،مانع استفاده از حق مقرر برای وی در ماده 3یادشده مبنی بر تقاضای بازداشت محکومعلیه نمیباشد و دادگاه بدون درخواست محکوم¬له تکلیفی به شناسایی اموال محکوم¬علیه ندارد؛ زیرا وفق ماده 49قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356و ماده 2قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394لزوم شناسایی ،استعلام و توقیف اموال محکومعلیه توسط اجرای احکام نیاز به درخواست محکومله دارد. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه