نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۰۱۵

-1اگر محکومعلیه نسبت به اجرای مفاد حکم مجازات جایگزین حبس اقدام نکند و همچنین از اجرای مجازات تکمیلی که طبق ماده 87قانون مجازات اسلامی تعیین شده است خودداری کند ،آیا باید دو ضمانت اجرای منرج در مواد 24و 81قانون یادشده اجرا شود و یا فقط ضمانت اجرای موضوع ماده 81قابل اجرا است؟ -2آیا برای تخلف از مجازات تکمیلی موضوع ماده 69قانون مبارزه با قاچاق کالا وارز ضمانت اجرای موضوع ماده 24قانون مجازات اسلامی قابل استناد است؟ -3آیا دادگاه در مقام اعمال ماده 510قانون آیین دادرسی کیفری میتواند مجازات تکمیلی هم تعیین کند؟

-1مقنن در مواد 24و 81قانون مجازات اسلامی مصوب 1392با الحاقات و اصلاحات بعدی» ،به تفکیک« ضمانت اجرای »عدم رعایت مفاد حکم مجازات تکمیلی« و »تخلف محکوم از اجرای مفاد حکم یا دستورهای دادگاه« در مجازاتهای جایگزین حبس را تعیین کرده است؛ بنابراین در موردی نظیر فرض سؤال )که محکوم به مجازات جایگزین حبس علاوه بر تخلف از اجرای مفاد حکم یا دستورهای دادگاه موضوع ماده ،81مفاد حکم مجازات تکمیلی را که در اجرای ماده 87قانون پیشگفته تعیین شدهه ،رعایت نکرده است( ،مشمول هر دو ضمانت اجرای مقرر در مواد موصوف است .تبصره 2ماده 23و ماده 76قانون مجازات اسلامی مؤید این استنباط )جمع دو ضمانت اجراء( است. -2مطابق تصریح حکم مقنن در ماده 63قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392با اصلاحات بعدی، »حکم ...مجازات تکمیلی« مطابق قانون مجازات اسلامی است؛ بنابراین در مواردی که در اجرای ماده 69قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز ،مجازات تکمیلی تعیین میشود »عدم رعایت مفاد حکم مجازات تکمیلی توسط محکوم طی مدت اجرا« مشمول ضمانت اجرای مقرر در ماده 24قانون مجازات اسلامی است. -3مستنبط از ماده 510و تبصره آن از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392با الحاقات و اصلاحات بعدی این است که مقررات مذکور صرفاً ناظر به فرض اعمال قواعد تعدد جرم )تشدید مجازات( در مرحله اجرای احکام ،توسط دادگاه صادر کننده حکم واحد )تجمیعی( است و از آنجا که رسیدگی و صدور حکم موصوف متضمن »رسیدگی ماهیتی و احکام ناظر به آن نمیباشد« ،به نظر میرسد که تعیین مجازاتهای تکمیلی بر اساس ماده 23قانون مجازات اسلامی در مقام صدور رأی واحد )تجمیعی( ،فاقد وجاهت قانونی است دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه