استعلام
وفق ماده 40آییننامه راهنمایی و رانندگی دارنده گواهی نامه که یکی از شرایط پزشکی موضوع تبصره 3
ماده 27آییننامه را ندارد برای انجام معاینات و آزمایشهای پزشکی به مراکز پزشکی مجاز معرفی میشود
و در صورتی که شرایط و صلاحیت رانندگی را از دست داده باشد ،گواهینامه از وی اخذ و گواهینامه
متناسب با شرایط جسمی وی صادر و تسلیم میشود و یا گواهینامه به طور کامل ابطال میشود .از سوی
دیگر طبق بند »ب« ماده 10قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389پلیس مجاز است با بهکارگیری
دستگاههای در اختیار ،از رانندگان مشکوک به مصرف مشروبات الکلی تست الکل اخذ و در صورت احراز
رانندگی در حالت مستی ،نسبت به اعمال قانون و ضبط گواهی نامه به مدت شش ماه اقدا کند.
آیا پلیس راهنمایی و رانندگی میتواند کسانی را که چند نوبت سابقه اعمال بند »ب« ماده 10قانون مذکور
را دارند ،به عنوان رانندگان مشمول ماده 40دانسته و ایشان را به مراکز پزشکی مجاز معرفی کند و با تلقی
اعتیاد به مواد الکلی تحت عنوان فقد صلاحیت روحی -روانی و جسمی ،محدودیت یا محرومیت پزشکی مندرج
در ماده 40آییننامه را در حضور ایشان اعمال کند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
اولاً ،در مواردی که به استناد بند »ب« ماده 10قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ،1389مأمورین
موضوع ماده 2این قانون قبض جریمه صادر و گواهینامه راننده را ضبط میکنند ،نیروی انتظامی باید وفق
قسمت اخیر بند »ب« از ماده 10قانون پیشگفته ،مراتب را جهت رسیدگی به اتهام راننده مبنی بر ارتکاب
جرائم مذکور در این بند ،به مرجع قضایی گزارش کند .چنانچه راننده از حیث ارتکاب این جرائم )مصرف
مسکر یا استعمال مواد مخدر یا روانگردان( برائت حاصل کند ،صرف صدور حکم برائت به معنای غیر قانونی
بودن اقدامات مأمورین ذیصلاح در صدور برگ جریمه و ضبط گواهینامه نیست و اگر راننده در این خصوص
اعتراضی داشته باشد ،رسیدگی به آن در صلاحیت ذاتی واحد رسیدگی به اعتراض نسبت به برگههای جریمه
موضوع ماده 5قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389است.
ثانیاً ،اگر چه مستنبط از ماده 40و تبصرههای 2و 3ماده 27آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب 1384با
اصلاحات بعدی این است که سلامت جسمی و روانی و بقاء و تداوم آن ،شرط صدور گواهینامه رانندگی و
بقای اعتبار آن برای رانندگی کردن است ،اما فرض سؤال که ناظر به اعمال بند »ب« ماده 10قانون رسیدگی
به تخلفات رانندگی مصوب 1389و حدوث شرایط مقرر در آن است ،از قلمرو شمول ماده 40آییننامه
پیشگفته خروج موضوعی دارد.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه